. 

. مقدمه

پایه هر دانش، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر عملی به روش شناختی مبتنی بوده که در آن علم به کار می رود. بنابراین دست یابی به هدفهای تحقیق میسر نخواهد بود مگر زمانی که جستجوی شناخت با روش شناسی  درست صورت پذیرد (خاکی، ۱۳۸۴).

روش تحقیق مجموعه ای از قواعد، ابزارهای و راه های معتبر (قابل اطمینان ) و نظام یافته برای بررسی واقعیت ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است(همان منبع، ۲۰۱ ).

در این فصل در ارتباط با فرضیه های تحقیق، جامعه و نمونه آماری، قلمرو زمانی و مکانی تحقیق، روش تحقیق،  روش های جمع آوری اطلاعات و داده ها، متغیرهای تحقیق و نحوه محاسبه آن ها، روش های آزمون فرضیه ها و معرفی مدل تحقیق بحث خواهد شد .

۳-۲٫ روش تحقیق

این تحقیق سعی برآن دارد اثرمالکیت سهام مدیریت را برارتباط بین ثبات سودواقلام تعهدی حسابداری را درشرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادارتهران را مورد بررسی قرار دهد. بنابراین این تحقیق به دلیل اینکه نتایج آن می‌تواند درتدوین قوانین و مقررات بورس اوراق بهادار مورد استفاده قرار گیرد از نوع تحقیقات کاربردی می‌باشد. همچنین با توجه به اینکه این تحقیق به دنبال یافتن رابطه بین چندین متغیر می‌باشد از نوع همبستگی و روش شناسی آن از نوع پس رویدادی می‌باشد. در بررسی ارتباط بین متغیر وابسته با یک یا چند متغیر مستقل و با بهره گرفتن از داده‌های تاریخی، از سه نوع داده می‌توان پارامترهای متغیر (متغیرهای) مستقل را برآورد وبا ارائه مدل اقدام به پیش بینی نمود، این سه نوع داده را می‌توان به شرح زیر استخراج کرد:

الف)داده های سری زمانی: داده های که در قالب یک (یا چند )متغیر خاص در طول زمان هستند.به عبارت دیگر سری زمانی، مجموعه ای از مشاهدات است که بر حسب زمان مرتب شده باشد (آذر و مومنی، ۱۳۷۷).

ب ) داده های مقطعی: داده های هستند که درمقطع مشخصی از زمان محاسبه و جمع آوری می‌شوند.

ج) داده های تلفیقی : داده هایی هستند که از ترکیب دو دسته داده‌های سری زمانی و مقطعی حاصل می‌شود.

در مواردی که تعداد داده های در دسترس برای به کار بردن معادله سری های زمانی به تنهایی کافی نباشد، برای پیش بینی و تهیه الگوی مناسب، می‌توان داده های زمانی و مقطعی را با هم تلفیق و الگوی مورد نظر را بر اساس مجموع داده‌ها برآورد کرد. در این صورت تعداد مشاهدات (T) برابر با تعداد سال‌های مورد نظر) t) ضربدر تعداد داده‌های مقطعی در یک سال (n) است که در این تحقیق از داده های سری زمانی استفاده شده است.

در این تحقیق برای آزمون فرضیه‌ها از رگرسیون ساده و چندگانه استفاده می‌شود. مفروضات تحلیل رگرسیون ساده و چندگانه شامل نرمال بودن متغیر وابسته (یا باقیمانده‌ها ) ، همسانی واریانس در سطوح مختلف متغیر مستقل، نداشتن نقاط پرت، نداشتن خود همبستگی، نداشتن همخطی و… است که در برآورد پارامترهای مدل در فصل چهارم آزمون خواهد شد. نرمال بودن با بهره گرفتن از آزمون کلوموگرف اسمیرنف، و برای رفع خود همبستگی (در صورت لزوم ) از آزمون دوربین – واتسون استفاده خواهدشد .

۱٫Methodology

۲٫Time Series data

۳٫Cross- section data

۱٫Pooling data

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله معیارهای مهم ارزیابی اوراق بهادار، سود شرکت ها می باشد، اما آیا اطلاعات سود شرکت ها توانایی پیش بینی سودآوری شرکت ها را دارند و آیا اطلاعات ارائه شده به سرمایه گذاران قابل اتکا است؟ هدف کاربردی تحقیق حاضر نیز، پیشنهاد برای سرمایه گذارانی که به طور عام به رقم سود توجه ویژه ای دارند. آنها سودهای بدون نوسان ویاکم نوسان را باکیفیت تر تلقی می کنند. به عبارت بهتر، آنها در شرکتهایی حاضرند سرمایه گذاری کنند که روند سود آنها دارای ثبات بیشتری است.

بنابراین سودهای گزارش شده همواره به عنوان یکی از معیارهای تصمیم گیری مالی، دارای اعتبار ویژه ای است. مدیران واحدهای تجاری سعی دارند در فرایند تعیین سود دخالت نمایند تا رقم سود در راستای اهداف دلخواه آنها گزارش شود. مدیران به صورت فرصت طلبانه بر سود خالص مدیریت می کنند و بدین منظور از روش های متعددی استفاده می کنند، آنها به منظور نشان دادن تصویری مطلوب از روند سودآوری، در چارچوب اصول و روش های حسابداری دست به مدیریت سود می زنند. مدیران از طریق انتخاب روش های خاص حسابداری و همچنین تغییر در برآورد می تواند سود را دستکاری کنند.

با توجه به مشکلات نمایندگی وتضاد منافع بین مدیران وسهامداران، یکی از راه های پیشنهادی برای بهبود روابط قراردادی ونمایندگی استفاده ازمکانیزم های حاکمیت شرکتی می باشد. از مکانیزم های موثر حاکمیت شرکتی می توان به مالکیت مدیریت اشاره نمود.

. 

. نظریه ذی نفعان در برابر نظریه نمایندگی

سولومون(۲۰۰۵) اینطور استدلال می­ کند که آیا ممکن است شرکتها بتوانند ثروت سهامداران را در یک چهارچوب تئوری نمایندگی افزایش دهند و در همان زمان منافع تعداد کثیری از ذینفعان را برآورده سازند؟ در واقع به عبارتی دیگر آیا بین تئوری ذینفعان و تئوری نمایندگی هماهنگی وجود دارد؟

در واقع از لحاظ نظری تفاوتهای مشخص بین دو الگوی تئوری وجود دارد که در نگاه اول این دو تئوری را سازش ناپذیر می­سازد. لیکن با بررسی دقیقتر می­توان به شباهتهای بین این دو تئوری پی برد. بعنوان مثال مدیران بعنوان یک گروه از ذینفعان در موضع کنترل نهایی قرار دارند چون آنها دارای قدرت تصمم گیری هستند که به آنها اجازه می­دهد تا منابع شرکت را بصورتی موافق با ادعاهای دیگر گروه­های ذینفع تخصیص دهند. این بدان معنی است که مدیر شرکت در نهایت مسئول رفع نیازها و انتظارات ذینفعان می­باشد

۲-۵-۵٫ نظریه نمایندگی در برابر نظریه هزینه معاملات

در ادبیات حسابداری، محقیقینی همچون گیلسون و منوکین (۱۹۸۵) دشواری رهاسازی تئوری نمایندگی و اقتصاد هزینه معاملات را تصدیق نموده ­اند. ویلیامسون (۱۹۹۶) با مقایسه دو تئوری مزبور، نقاط ضعف آنرا در تئوری شرکت و رفتار مدیر می­یابد و بیان می­دارد که یکی از تمایزات اصلی میان تئوری نمایندگی و تئوری هزینه معاملات استفاده از طبقه بندی متفاوت آن است (یعنی استفاده از واژگان مختلف برای تشریح مسائل و مشکلات یکسان). بعنوان مثال تئوری نمایندگی فرض می­ کند که مدیران بدنبال عواید متفرقه اند در صورتیکه در تئوری هزینه معاملات، مدیران معاملات خود را بصورت فرصت طلبانه ترتیب می­ دهند(سولومون،۲۰۰۵).

۲-۶٫ مفاهیم و تعاریف حاکمیت شرکتی

تعریف‌های مختلفی از حاکمیت شرکتی وجود دارد؛

از تعریف‌های محدود و متمرکز بر شرکتها و سهامداران آنها گرفته تا تعریف‌های جامع و در برگیرنده پاسخگویی شرکتها در قبال گروه کثیری از سهامداران، افراد یا ذینفعان .

• • بررسی ادبیات موجود نشان می‌دهد که هیچ تعریف مورد توافقی در مورد حاکمیت شرکتی وجود ندارد. تفاوتهای چشمگیری در تعریف براساس کشور موردنظر وجود دارد. حتی در امریکا یا انگلستان نیز رسیدن به تعریف واحد کار چندان آسانی نیست. تعریفهای موجود از حاکمیت شرکتی در یک طیف وسیع قرار می‌گیرند. دیدگاه های محدود در یک ‌سو و دیدگاه های گسترده در سوی دیگر طیف قرار دارند. دردیدگاه‌های محدود، حاکمیت شرکتی به رابطه شرکت و سهامداران محدود می‌شود. این، الگویی قدیمی است که در قالب نظریه نمایندگی بیان می‌شود. در آن‌سوی طیف، حاکمیت شرکتی را می‌توان به صورت شبکه‌ای از روابط در نظر گرفت که نه تنها میان شرکت و مالکان آنها (سهامداران) بلکه میان شرکت و تعداد زیادی از ذینفعان از جمله کارکنان، مشتریان، فروشندگان، دارندگان اوراق قرضه و… وجود دارد. چنین دیدگاهی در قالب نظریه ذینفعان دیده می‌شود. فدراسیون بین‌المللی حسابداران (IFAC)[1] در سال ۲۰۰۴ حاکمیت شرکتی را چنین تعریف کرده است: حاکمیت شرکتی (حاکمیت واحد تجاری) عبارت است از تعدادی مسئولیتها و شیوه‌های به کار برده شده توسط هیات مدیره و مدیران موظف با هدف مشخص کردن مسیر استراتژیک که تضمین‌کننده دستیابی به هدفها، کنترل ریسکها و مصرف مسئولانه منابع است.
  • کادبردی در سال ۱۹۹۲ حاکمیت شرکتی را چنین بیان می‌کند:
  • سیستمی که شرکتها با آن، هدایت و کنترل می‌شوند
  • پارکینسون در سال ۱۹۹۴ می‌نویسد: حاکمیت شرکتی عبارت است از فرایند نظارت و کنترل برای تضمین عملکرد مدیر شرکت مطابق با منافع سهامداران.
  • صندوق بین‌المللی پول (IMF) و سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) در سال ۲۰۰۱ حاکمیت شرکتی را چنین بیان کرده‌اند: ساختار روابط و مسئولیتها در میان یک گروه اصلی شامل سهامداران، اعضای هیات مدیره ومدیرعامل برای ترویج بهتر عملکرد رقابتی لازم جهت دستیابی به هدفهای اولیه مشارکت.

۱٫International Federation Accounting (IFAC )

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله معیارهای مهم ارزیابی اوراق بهادار، سود شرکت ها می باشد، اما آیا اطلاعات سود شرکت ها توانایی پیش بینی سودآوری شرکت ها را دارند و آیا اطلاعات ارائه شده به سرمایه گذاران قابل اتکا است؟ هدف کاربردی تحقیق حاضر نیز، پیشنهاد برای سرمایه گذارانی که به طور عام به رقم سود توجه ویژه ای دارند. آنها سودهای بدون نوسان ویاکم نوسان را باکیفیت تر تلقی می کنند. به عبارت بهتر، آنها در شرکتهایی حاضرند سرمایه گذاری کنند که روند سود آنها دارای ثبات بیشتری است.

بنابراین سودهای گزارش شده همواره به عنوان یکی از معیارهای تصمیم گیری مالی، دارای اعتبار ویژه ای است. مدیران واحدهای تجاری سعی دارند در فرایند تعیین سود دخالت نمایند تا رقم سود در راستای اهداف دلخواه آنها گزارش شود. مدیران به صورت فرصت طلبانه بر سود خالص مدیریت می کنند و بدین منظور از روش های متعددی استفاده می کنند، آنها به منظور نشان دادن تصویری مطلوب از روند سودآوری، در چارچوب اصول و روش های حسابداری دست به مدیریت سود می زنند. مدیران از طریق انتخاب روش های خاص حسابداری و همچنین تغییر در برآورد می تواند سود را دستکاری کنند.

با توجه به مشکلات نمایندگی وتضاد منافع بین مدیران وسهامداران، یکی از راه های پیشنهادی برای بهبود روابط قراردادی ونمایندگی استفاده ازمکانیزم های حاکمیت شرکتی می باشد. از مکانیزم های موثر حاکمیت شرکتی می توان به مالکیت مدیریت اشاره نمود.

. 

. چهارچوب نظری حاکمیت شرکتی

چند چارچوب نظری متفاوت برای توضیح و تحلیل حاکمیت شرکتی مطرح شده است. هر یک از آنها با بهره گرفتن از واژگان گوناگون و به صورتی متفاوت به موضوع حاکمیت شرکتی پرداخته‌اند که ناشی از زمینه علمی خاصی است که به موضوع حاکمیت شرکتی می‌نگرد. به عنوان مثال تئوری نمایندگی ناشی از زمینه مالی و اقتصادی است در صورتی که تئوری هزینه معاملات ناشی از اقتصاد نظریه سازمانی است و تئوری ذینفعان ناشی از یک دیدگاه اجتماعی در مورد موضوع حاکمیت شرکتی، می‌باشد. گرچه تفاوت‌های چشمگیری بین چارچوب‌های نظری مختلف شرکت وجود دارد، چون هر یک موضوع را از دیدگاه متفاوتی در نظر می‌گیرند اما دارای وجوه مشترک مشخصی هستند. (حساس یگانه، ۱۳۸۴) در ادامه نظریه‌های مختلف ناظر بر مفهوم حاکمیت شرکتی ارائه می‌گردد.

۲-۵-۱٫ نظریه نمایندگی

آغاز حاکمیت شرکتی از طریق مالکیت سهام تأثیر چشمگیری بر روش کنترل شرکتها داشت و بدین ترتیب، مالکان اداره شرکت را به مدیران تفویض کردند. جدایی مالکیت از مدیریت و تضاد منافع آنها توسط بدل و مینز در سال ۱۹۳۲ مطرح گردید. به دنبال آن راس (۱۹۷۳)، جنسن و مکلینگ (۱۹۷۶) از زوایای مختلف به این موضوع پرداختند و نهایتاً مشکل سازمانی به نام مشکل نمایندگی از طرف آنها معرفی گردید (کاین، ۲۰۰۳). سهامداران تصمیم‌گیری روزمره شرکت را به مدیران تفویض نمودند، اما آنها لزوماً به نفع سهامداران تصمیم‌گیری نمی‌کنند. یکی از فرضیات اصلی نظریه نمایندگی این است که مدیران با سهامداران تضاد منافع دارند. هدف اولیه شرکتها افزایش ثروت سهامداران است، لکن در عمل همواره اینگونه نیست. این احتمال وجود دارد که مدیران منافع شخصی خود، مانند کسب بیشترین پاداش را تعقیب کنند. (حساس یگانه، ۱۳۸۴) در دنیای نامتقارنی اطلاعات[۱] جاییکه مدیران اطلاعات بیشتری از سهامداران دارند، آنها سعی در استفاده از آن دارند تا ثروت بیشتری را کسب نمایند (کاین، ۲۰۰۳). غالب شدن تمایلات و منافع شخصی مدیران و افراد معرفی شده در هیات مدیره از سوی صاحبان سهام بر منافع سهامداران موجبات تصمیم‌گیریهایی را فراهم می‌سازد که در نهایت منافع سهامداران را تامین ننماید.مدیران معمولاً با در نظر گرفتن منافع شخصی خود، به تمرکز و سرمایه‌گذاری در طرح‌هایی می‌پردازند که منافع کوتاه‌مدت دارند

و توجهی به منافع بلندمدت سهامداران نمی‌نمایند. (به ویژه در مواردی که حقوق، مزایا و پاداش مدیران با سود مالی مرتبط است). در شرکتهای بزرگ که مستقیماً توسط مدیران و به طور غیرمستقیم به کمک سرمایه‌گذاران نهادی کنترل می‌شوند مدیران در مورد منافع کوتاه‌مدت تحت فشارند. در این شرایط مدیران برای دست‌یابی به عایدیهای متفرقه تحریک می‌شوند. که باز هم منجر به کاهش ارزش منافع سهامداران می‌شود (حساس یگانه، ۱۳۸۴). به عبارت دیگر با افزایش تضاد بین مدیران و سهامداران شرکتهای سهامی عام، مدیرانی که به دنبال رشد شرکت با هزینه سهامداران بوده اقدام به سرمایه‌گذاریهای غیر سوده می‌نمایند تا حقوقشان افزایش یابد. این اعمال منجر به بروز هزینه‌های نمایندگی و در نهایت کاهش ثروت سهامداران را درپی خواهد داشت (کاین، ۲۰۰۳). مشکل نمایندگی ضرورت کنترل مدیریت شرکتها توسط سهامداران را نشان می‌دهد. بنابراین کنترل شرکتها توسط سهامداران را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد (حساس یگانه، ۱۳۸۴).

۱٫Asymmetries information

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله معیارهای مهم ارزیابی اوراق بهادار، سود شرکت ها می باشد، اما آیا اطلاعات سود شرکت ها توانایی پیش بینی سودآوری شرکت ها را دارند و آیا اطلاعات ارائه شده به سرمایه گذاران قابل اتکا است؟ هدف کاربردی تحقیق حاضر نیز، پیشنهاد برای سرمایه گذارانی که به طور عام به رقم سود توجه ویژه ای دارند. آنها سودهای بدون نوسان ویاکم نوسان را باکیفیت تر تلقی می کنند. به عبارت بهتر، آنها در شرکتهایی حاضرند سرمایه گذاری کنند که روند سود آنها دارای ثبات بیشتری است.

بنابراین سودهای گزارش شده همواره به عنوان یکی از معیارهای تصمیم گیری مالی، دارای اعتبار ویژه ای است. مدیران واحدهای تجاری سعی دارند در فرایند تعیین سود دخالت نمایند تا رقم سود در راستای اهداف دلخواه آنها گزارش شود. مدیران به صورت فرصت طلبانه بر سود خالص مدیریت می کنند و بدین منظور از روش های متعددی استفاده می کنند، آنها به منظور نشان دادن تصویری مطلوب از روند سودآوری، در چارچوب اصول و روش های حسابداری دست به مدیریت سود می زنند. مدیران از طریق انتخاب روش های خاص حسابداری و همچنین تغییر در برآورد می تواند سود را دستکاری کنند.

با توجه به مشکلات نمایندگی وتضاد منافع بین مدیران وسهامداران، یکی از راه های پیشنهادی برای بهبود روابط قراردادی ونمایندگی استفاده ازمکانیزم های حاکمیت شرکتی می باشد. از مکانیزم های موثر حاکمیت شرکتی می توان به مالکیت مدیریت اشاره نمود.

. 

دارایی ها و شیوه ی اندازه گیری آنها

بحث در موردشیوه تعیین ارزش داراییها همواره بین دوگروه طرفدار رویدادهای گذشته وطرفدار رویدادهای آینده وجود داشته است. طرفداران رویدادهای گذشته همواره بر بهای تمام شده تاریخی تأکید می کنند، در حالی که طرفداران رویدادهای آینده به ارزش های جاری توجه دارند و اعتقاد دارند که این مقادیر می تواند داستان بهتری درباره شرکت بسرایند. این بحث ها باعث پیدایش روش های اندازه گیری مختلفی برای دارایی ها شد. هر روشی بیانگر یک معیار سنجش متفاوت است. همان طور که در بخش های قبلی نیز به آن اشاره شد، فرایند اندازه گیری، فرایند بسیار پیچیده ای است.  به ویژه زمانی که بخواهیم نتیجه رویدادهای مالی واحد تجاری را در دوره های زمانی مشخص شناسایی و در قالب واحد پولی به نحو قابل اتکایی گزارش کنیم.

از آن جا که معمولاً کالاها و خدمات بر حسب پول مبادله می شوند، می توان نتیجه گرفت که معقول است که قیمت مبادله ( قیمت بازار) را به عنوان یک عدد مهم برای گزارش خارجی در نظر بگیریم به طوری که بر تصمیم استفاده کنندگان اثر گذار باشد. علاوه بر این، از آنجا که تصمیمات اقتصادی فقط بر نتیجه های کنونی و آینده اثر می گذارند، می توان نتیجه گرفت که قیمت مبادله جاری و آینده اقلام می توانند دارای اهمیتی برابر با اهمیت قیمت مبادله گذشته باشند. بنابراین سه نوع قیمت مبادله داریم. اما از آنجایکه قیمت مبادله از بازار گرفته می شود و معمولاً یک شرکت در دو نوع بازار فعالیت می کند، دو ارزش مبادله خواهیم داشت: ارزش اقلام ورودی و  ارزش اقلام خروجی.  بنابراین شش معیار سنجش برای تعیین ارزی اقلام تعهدی دارایی ها مطابق جدول زیر خواهیم داشت:

نمایشگر ۲-۱: ارزش های مبادله ( منبع : هندریکسن  و ون بردا، ۱۹۹۶، ۳۲۰)

روش مطلوب و آرمانی این است که حسابداری فقط یکی از این شش گروه را مورد استفاده قرار دهد. اما در دنیای عمل، در حسابداری، در زمان های مختلف، از همه ارزش های مبادله استفاده می شود. روش اقل بهای تمام شده یا قیمت بازار نیز ترکیبی از دو روش تعیین ارزش اقلام ورودی و اقلام خروجی است.

اصل حسابداری حاکم بر تعیین ارزش دارایی ها اصل تطابق نام دارد که توجیهی بر استفاده از بهای تمام شده تاریخی از زمان خرید اقلام تا لحظه فروش است. اغلب توجیه بهای تمام شده تاریخی و دلیل هایی که درباره برتری این عدد نسبت به مقادیر دیگر ارائه می شود حول محور قابل اتکاﺀ بودن این اطلاعات می چرخد. در بیانیه شماره ۲ مفاهیم حسابداری مالی قابل اتکا بودن به شرح زیر تعریف شده است:

« کیفیت اطلاعات اطمینان بخش مبنی بر این که اطلاعات به صورتی معقول، بدون تعصب و اشتباه است و در بیان آن چه ابراز می شود صداقت دارد.»

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله معیارهای مهم ارزیابی اوراق بهادار، سود شرکت ها می باشد، اما آیا اطلاعات سود شرکت ها توانایی پیش بینی سودآوری شرکت ها را دارند و آیا اطلاعات ارائه شده به سرمایه گذاران قابل اتکا است؟ هدف کاربردی تحقیق حاضر نیز، پیشنهاد برای سرمایه گذارانی که به طور عام به رقم سود توجه ویژه ای دارند. آنها سودهای بدون نوسان ویاکم نوسان را باکیفیت تر تلقی می کنند. به عبارت بهتر، آنها در شرکتهایی حاضرند سرمایه گذاری کنند که روند سود آنها دارای ثبات بیشتری است.

بنابراین سودهای گزارش شده همواره به عنوان یکی از معیارهای تصمیم گیری مالی، دارای اعتبار ویژه ای است. مدیران واحدهای تجاری سعی دارند در فرایند تعیین سود دخالت نمایند تا رقم سود در راستای اهداف دلخواه آنها گزارش شود. مدیران به صورت فرصت طلبانه بر سود خالص مدیریت می کنند و بدین منظور از روش های متعددی استفاده می کنند، آنها به منظور نشان دادن تصویری مطلوب از روند سودآوری، در چارچوب اصول و روش های حسابداری دست به مدیریت سود می زنند. مدیران از طریق انتخاب روش های خاص حسابداری و همچنین تغییر در برآورد می تواند سود را دستکاری کنند.

با توجه به مشکلات نمایندگی وتضاد منافع بین مدیران وسهامداران، یکی از راه های پیشنهادی برای بهبود روابط قراردادی ونمایندگی استفاده ازمکانیزم های حاکمیت شرکتی می باشد. از مکانیزم های موثر حاکمیت شرکتی می توان به مالکیت مدیریت اشاره نمود.

. 

هموارسازی سود[۱] و کیفیت اقلام تعهدی

تحلیل گران مالی، مدیران و سرمایه گذاران توجه خاصی به سود گزارش شده دارند. پیش بینی های سود به   سرعت بین استفاده کنندگان منتشر می شود و هر گونه بازنگری در آن بطور جدی و دقیق دنبال می شود. چون پاداش مدیران بر مبنای رقم سود تعیین می شود، لذا آنها سعی می کنند رشد سود را حفظ کنند. خبر عدم موفقیت شرکتی در رسیدن به سود مورد انتظار به سرعت باعث کاهش قیمت  سهام می شود. و شرکت هایی که به انتظارات سود خود دست یابند، از طرف سرمایه گذاران مورد استقبال قرار می گیرند.

توجه بیش از حد به رقم سود خالص باعث شده استفاده کنندگان از این نکته  غافل شوند که رقم نهایی سود، حاصل یک فرایند مفصل حسابداری است که در هر مرحله از آن امکان اعمال نظر توسط مدیران وجود دارد. از طرف دیگر استانداردهای حسابداری نیز در برخی موارد راه گریزی  را در زمان و اندازه گیری درآمدها و هزینه ها فراهم کرده است. که با وجود توجه بیش از حد به سود خالص از طرف استفاده کنندگان، مدیریت این انگیزه را پیدا می کند تا به منظور حفظ رشد پایدار سود، در اعمال استانداردهای حسابداری به صورت سلطه جویانه ای عمل کند.

در این میان برخی تلاش ها جهت گریز از توجه صرف به رقم سود خالص، نظر استفاده کنندگان را به اقلام  تشکیل دهنده سود معطوف کرده است. بنابراین، علاوه بر سود خالص، اقلام تعهدی سود نیز باید مورد توجه قرار گیرد. و سرمایه گذاران در برآوردهای خود از سود خالص تعدیل شده بابت کیفیت اقلام تعهدی استفاده کنند.

اقلام تعهدی بیانگر تفاوت بین سود حسابداری و جزء نقدی آن است. که شامل تغییرات در موجودی کالا، حساب های دریافتنی و حساب های پرداختنی است. در صورتی که اقلام تعهدی  مثبت بزرگ باشد، بیانگر این نکته است که سود حسابداری از وجوه نقد حاصل از عملیات واحدهای تجاری بسیار بیشتر است. البته باید توجه داشت که این تفاوت به دلیل اعمال اصول حسابداری در مورد زمان و نحوه شناسایی درآمدها و هزینه ها( اصل شناخت درآمد و اصل تطابق ) است.

تعبیر عمومی از اقلام تعهدی این است که اقلام تعهدی زائیده اعمال متهورانه مدیریت در ثبت و شناسایی رویدادها است. اصول پذیرفته شده حسابداری در مورد زمان شناسایی و مبلغ درآمدها و هزینه ها به مدیران شرکت ها آزادی عملی نسبی داده است. و وقتی که مدیران سود حسابداری را به مبلغی بیش از وجوه نقد حاصل شناسایی می کنند، اقلام تعهدی ایجاد می شوند. مثلاً اگر مدیریت درآمد فروش را زودتر از وصول وجوه مربوطه شناسایی کند، حساب های دریافتنی به عنوان یکی از اقلام تعهدی افزایش خواهد یافت.

و یا در صورتی که مدیریت بدهی ناشی از هزینه های تضمین کالارا کمتر شناسایی کند، بدهی های جاری به عنوان یکی از اقلام تعهدی به مبلغی کمتر گزارش خواهد شد. و از آنجا که سرمایه گذاران به رقم سود توجه می کنند، با وجود موارد فوق گمراه  خواهند شد.

۱٫Income Smoothing

[۲].Revenue Recognition & Matching

[۳].Ibid. p.2.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

از جمله معیارهای مهم ارزیابی اوراق بهادار، سود شرکت ها می باشد، اما آیا اطلاعات سود شرکت ها توانایی پیش بینی سودآوری شرکت ها را دارند و آیا اطلاعات ارائه شده به سرمایه گذاران قابل اتکا است؟ هدف کاربردی تحقیق حاضر نیز، پیشنهاد برای سرمایه گذارانی که به طور عام به رقم سود توجه ویژه ای دارند. آنها سودهای بدون نوسان ویاکم نوسان را باکیفیت تر تلقی می کنند. به عبارت بهتر، آنها در شرکتهایی حاضرند سرمایه گذاری کنند که روند سود آنها دارای ثبات بیشتری است.

بنابراین سودهای گزارش شده همواره به عنوان یکی از معیارهای تصمیم گیری مالی، دارای اعتبار ویژه ای است. مدیران واحدهای تجاری سعی دارند در فرایند تعیین سود دخالت نمایند تا رقم سود در راستای اهداف دلخواه آنها گزارش شود. مدیران به صورت فرصت طلبانه بر سود خالص مدیریت می کنند و بدین منظور از روش های متعددی استفاده می کنند، آنها به منظور نشان دادن تصویری مطلوب از روند سودآوری، در چارچوب اصول و روش های حسابداری دست به مدیریت سود می زنند. مدیران از طریق انتخاب روش های خاص حسابداری و همچنین تغییر در برآورد می تواند سود را دستکاری کنند.

با توجه به مشکلات نمایندگی وتضاد منافع بین مدیران وسهامداران، یکی از راه های پیشنهادی برای بهبود روابط قراردادی ونمایندگی استفاده ازمکانیزم های حاکمیت شرکتی می باشد. از مکانیزم های موثر حاکمیت شرکتی می توان به مالکیت مدیریت اشاره نمود.