.

۳نمونه آماری :

دلیل نمونه گیری این است که جمع آوری اطلاعات برای کل جامعه آماری بسیار پر خرج است ،ولی جمع آوری اطلاعات نمونه هزینه کتری را به دلیل آزمایش تعداد کمتر درپی دارد.از طرفی می خواهیم نمونه به اندازه کافی بزرگ باشد تا تخمین های خوبی از پارامترهای جامعه به دست آید.

جامعه آماری این تحقیق شرکتهای تحت پوشش بورس اوراق بهادارتهران در بازه زمانی سالهای بین ۱۳۸۳الی ۱۳۸۷ می باشد، که به دلیل محدودیت های اعمال شده، نمونه به روش هدفمند وسیستماتیک انتخاب شده وبه تعداد ۱۰۸شرکت رسیده است .در انتخاب شرکتهای مذکور، از هیچ روش نمونه گیری استفاده نشده وتنها با اعمال معیارهای تحقیق تعداد آنها مشخص شده است .

۶-۳مدل تحقیق

متغیر مستقل :

متغیر مستقل تحقیق، کیفیت سود در شرکتهای مورد مطالعه می باشد . با توجه به اینکه اکثر تحقیقات مرتبط با محاسبه کیفیت سود مبتنی بر مدل های زیر بوده ،تحقیق حاضر نیز از این مدل جهت تحقیق استفاده می کند .

الف -پایداری سود :سودی که مداوم وعملیاتی باشد پایداری بیشتری دارد. تحلیل گران مالی به سود تعهدی حسابداری به عنوان تنها شاخص تعیین کننده توجه نمی کنند وسود پایداروتکرار پذیر را بهتر می دانند.از دیدگاه تحلیل گران مالی اجزا مستمر وعملیاتی سود بار اطلاعاتی بهتری نسبت به اقلام غیر عملیاتی وغیر مستمر دارد وبهتر می تواند جریانهای آتی وجه نقد را پیش بینی نماید .ضریب بزرگتر متغیر سود دررگرسیون سود وبازده خبر از پایداری سود بالاتر دارد.

Ejt=B0,j+(B1,j)(Ej,t-1)+ej,t

هرچه B1,jبه عدد یک نزدیک تر باشد پایداری سود بیشتر است  (کردستانی ،۱۳۸۶ص۹۳).۱

ب-قابلیت پیش بینی سود :این مورد به عنوان بخشی از ویژگی مربوط بودن سود تلقی می گردد وکمک می کند تا با بهره گرفتن از اطلاعات گذشته آینده را بهتر بتوان پیش بینی کرد .اطلاعات حسابداری اگر بخواهد مفید باشند باید از توان پیش بینی کنندگی بالایی برخوردار باشد

Predictability=

پس از برآورد مدل اول، ریشه مجذور خطا محاسبه وارزش های بیشتر به دست آمده دلالت بر کمتر بودن قابلیت پیش بینی سود دارد.

ضریب تعیین ناشی ازمدل یک ، معرف قابلیت پیش بینی سود است  (کردستانی ،۱۳۸۶ص ۹۳)۱

ج -مربوط بودن سود درایجاد تغییرات سهام :سود از برترین شاخص های اندازه گیری فعالیت شرکت به حساب می آید. بنابراین سود گزارش شده، باید درتعیین ارزش شرکت به سرمایه گذاران کمک کند .سود در صورتی مربوط به ارزش سهام خواهد بود که توان توضیح تغییرات بازده را داشته باشد .

RETj,t=B0,j+(B1,j)(Ej,t)+(B2,j) (  Ej,t)+ej,t

مربوط بودن، توان توضیحی تغییرات بازده سهام توسط سود حسابداری را نشان می دهد (همان منبع ،ص ۹۴).۲

د-به موقع بودن سود:سود برای اثر بخشی باید به موقع در دسترس قرارگیرد .به موقع بودن سود موجب واقعی شدن بازده می گردد ودر صورت ارائه در فواصل کوتاه مدت موجب کاهش ریسک اطلاعاتی می گردد .در این حالت سود حسابداری به دنبال اندازگیری سود اقتصادی است که تغییر دهنده ارزش بازار سهام است .قدرت توضیحی سود  دررگسیون،  معرف به موقع بودن سود است .

سوالات یا اهداف پایان نامه :

۱  اهداف تحقیق شامل :

۱-برنامه ریزی بیشتر برای فروش به دلیل  دستیابی به کیفیت سود بالاتر

۲-افزایش بازده داراییها به دلیل  دستیابی به کیفیت سود بالاتر

۳- کاهش نسبت بدهی ها به دلیل دستیابی به کیفیت سود بالاتر

.

مشکلات محاسباتی هزینه سهام عادی در ایران

۱- برای سهام عادی، سود مشخص و از پیش تعیین شده ای وجود ندارد. این موضوع موجب خواهد شد در مورد مبلغ جریانهای آتی سهام ابهام ایجاد شود و این ابهام موجبات ریسک بیشتر را فراهم می سازد (مشایخی، ۱۳۸۳، ۱۰۷)^۱.

۲- زمان پرداخت سود سهام عادی نامشخص است که این موضوع نیز موجب ابهام در زمانبندی جریانات نقدی آتی سهام و در نتیجه افزایش ریسک سهام عادی را موجب خواهد شد. مطابق ماده ۲۴ قانون تجارت ایران مصوب سال۱۳۴۷، شرکت ها باید سود سهام اعلام شده را حداکثر ظرف مدت ۸ ماه از تاریخ تصویب مجمع پرداخت نمایند که این هم باز ابهام مورد نظر رااز بین نمی برد.

۳- عدم وجود قراردادی که شرکت را مکلف به پرداخت سود سهام عادی نماید، ضمانت اجرائی پرداخت سود سهام عادی را زیر سؤال می برد و این مساله نیز بر ریسک سهام عادی خواهد افزود. البته در ایران مطابق ماده ۹۰ قانون تجارت، شرکت ها مؤظفند حداقل ۱۰% از کل سود سال را تقسیم نمایند که این هم باز ابهام مذکور را از بین نخواهد برد.

۴-  تنوع سهامداران باعث می شود تنوع نرخ بازده های مورد انتظاری ایجاد گردد که محاسبه هزینه سرمایه را با مشکل مواجه می سازد.در ایران این مساله می تواند پر رنگتر از بازارهای کاراتر دنیا باشد، چرا که در بازارهای نسبتا کارا، ریسک سهام توسط بازار تعیین می شود و سرمایه گذاران از بازار پیروی می کنند. در حالیکه در بازار غیر کارای ایران، عده ای از سرمایه گذاران ریسک را تعیین و بازار نیز از آنها تبعیت می کند.

۵- فقدان یک روند مشخص برای سرمایه گذاریها و تصمیم گیریها در واحدهای اقتصادی بدلیل تغییرات در مدیریتها و نیز عدم ثبات در سیاستهای کلان اقتصادی، یکی دیگر از مسائلی است که بازده سهام عادی را تحت تاثیر قرار داده و از این طریق محاسبه هزینه سهام عادی را با مشکل مضاعف مواجه می سازد. مساله مذکور در ایران مصداق دقیقی داشته و باعث ایجاد مشکل در محاسبه هزینه سرمایه خواهد شد.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

بدیهی است سرمایه گذاری زمانی می تواند به صورت فراگیر در کشور انجام پذیرد که بستر مناسب آن وجود داشته باشد. برای ایجاد بستر مناسب سرمایه گذاری در بورس، دو نکته حائز اهمیت است:

اول این که از طریق اعمال سیاست های ثبات اقتصادی نوسانهای و تکانهای اقتصادی کاهش یابد و بدین ترتیب، سرمایه گذاران بتوانند در یک فضای نسبتاً امن اقتصادی و بدون نگرانی از تکانهای شدید غیر قایل انتظار، اقدام به سرمایه گذاری کنند.

دوم آنکه وضعیتی فراهم شود که دستیابی به اطلاعات وتحلیل آن برای تمام سرمایه گذاران به آسانی امکان پذیر باشد (مولایی نژاد،۳،۸۸،۵۳)^۱.

در این میان شفافیت اطلاعات حسابداری و ارائه منصفانه آنها از مهمترین ویژگی های کیفی اطلاعات تهیه شده حسابداری می باشد. هدف عمده این پژوهش این است که آیا تعدیلات در سود حسابداری نظیر هموارسازی سود بر شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد نظیر ارزش افزوده اقتصادی EVA نیز اثرگذار خواهد بود یا خیر؟ در حقیقت دستکاری مدیریت در سود حسابداری (هموارسازی سود) چه اثراتی می تواند در شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد داشته باشد.

.

محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه

پس از آنکه هزینه های مربوط همه منابع تامین مالی تعیین گردید، بایستی میانگین موزون این هزینه ها را بدست آورد.میانگین مذکور بعنوان حداقل نرخ بازده قابل قبول در ارزیابی فرصتهای سرمایه گذاری استفاده می شود. این نرخ میانگین- که از این پس بدان  اطلاق می شود- کاربرد عمده ای در پذیرش یا رد سرمایه گذاری دارد. منطق این کاربرد هم آن است که قبول پروژه های با بازده بیشتر از  باعث افزایش ارزش سهام شرکت در بازار می گردد، چراکه این بازده برای پوشش بازده مورد انتظار دارندگان اوراق بهادار کافی خواهد بود و از آنجا که حقوق دارندگان اوراق قرضه و سهام ممتاز ثابت است، لذا درآمد اضافی به سهامداران عادی می رسد و بازده مورد انتظار آنها بیش از بازدهی می شود که مورد توقعشان بوده و در نتیجه قیمت سهام افزایش می یابد.جهت محاسبه  بایستی هزینه جزء جزء سرمایه را در درصد سهم آن منبع از کل سرمایه ضرب نمود:

درصد تامین مالی از طریق بدهی ها در مجموع سرمایه   هزینه بدهی ها

درصد تامین مالی از سهام ممتاز در مجموع سرمایه     هزینه سهام ممتاز

درصد تامین مالی از طریق سهام عادی در مجموع سرمایه هزینه سهام عادی

درصد تامین مالی از طریق سودانباشته در مجموع سرمایه هزینه سود انباشته

نرخ مالیات

ضرایب و درصدهای فوق می تواند مبتنی بر ارزش دفتری یا ارزش بازار شرکت باشد.

روش های محاسبه وزن هر منع تامین مالی

الف - روش ارزش دفتری

نسبتها در روش ارزش دفتری مبتنی بر مبالغ ترازنامه می باشد. نسبت قابل اعمال از هر منبع تامین مالی به شرح ذیل محاسبه می گردد .وزن هر منبع تامین مالی =

مزایا :

محاسبه این نسبتها آسان می باشد.

میانگین موزون هزینه سرمایه بر اساس نسبتهای ارزش دفتری در طول زمان نوسان کمتری دارند زیرا نسبتها تحت تاثیر نوسانات قیمتها ی بازار قرار نمی گیرند.

برای شرکتهایی که در بازار بورس اوراق بهادار پذیرفته نشده اند این روشها تنها راهی است که می توان برای محاسبه میانگین موزون هزینه سرمایه از آن استفاده کرد .

معایب :

ارزشهای اقتصادی هریک از منابع ممکن است هیچ رابطه ای با ارزشهای دفتری نداشته باشند .

نسبتهای ارزش دفتری با مفهوم هزینه سرمایه سازگار نیست زیرا هزینه سرمایه به صورت حداقل نرخ بازده لازم برای حفظ ارزش بازار شرکت تعریف می شود.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

بدیهی است سرمایه گذاری زمانی می تواند به صورت فراگیر در کشور انجام پذیرد که بستر مناسب آن وجود داشته باشد. برای ایجاد بستر مناسب سرمایه گذاری در بورس، دو نکته حائز اهمیت است:

اول این که از طریق اعمال سیاست های ثبات اقتصادی نوسانهای و تکانهای اقتصادی کاهش یابد و بدین ترتیب، سرمایه گذاران بتوانند در یک فضای نسبتاً امن اقتصادی و بدون نگرانی از تکانهای شدید غیر قایل انتظار، اقدام به سرمایه گذاری کنند.

دوم آنکه وضعیتی فراهم شود که دستیابی به اطلاعات وتحلیل آن برای تمام سرمایه گذاران به آسانی امکان پذیر باشد (مولایی نژاد،۳،۸۸،۵۳)^۱.

در این میان شفافیت اطلاعات حسابداری و ارائه منصفانه آنها از مهمترین ویژگی های کیفی اطلاعات تهیه شده حسابداری می باشد. هدف عمده این پژوهش این است که آیا تعدیلات در سود حسابداری نظیر هموارسازی سود بر شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد نظیر ارزش افزوده اقتصادی EVA نیز اثرگذار خواهد بود یا خیر؟ در حقیقت دستکاری مدیریت در سود حسابداری (هموارسازی سود) چه اثراتی می تواند در شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد داشته باشد.

.

سرمایه

کلیه وجوه نقدی که درطی عمر فعالیت شرکت بدون در نظر گرفتن منابع تامین مالی وجوه ، نام حساب یا اهداف تجاری شرکت ، در شرکت ریخته می شود سرمایه نام دارد . منبع تامین سرمایه مهم نیست ، مهم این است که آیا مدیریت به نحو بهینه از این سرمایه استفاده می کند یا خیر . به عبارتی استفاده بهینه از وجوهی که درحساب سرمایه شرکت ذخیره می شود به موفقیت مدیریت شرکت در کسب عایدات ناشی از سرمایه و نرخ تنزیل عایدات بستگی دارد . استیوارت با تعدیلاتی که پیشنهاد می کند سرمایه اقتصادی را مطرح می سازد که به تعریف حسابداران سازگار نیست .

از این رو سرمایه شامل ، بدهیهای بهره دار حقوق صاحبان سهام و معادلهای سرمایه است ، که ارزش اقتصادی بکار گرفته شده از طرف شرکت را نشان می دهد ( همان منبع، ۷۰)^۲.

۹-۳-۲) سود خالص پس از کسر تعدیلات

تعدیلاتی در EBIT(1-T) برای رسیدن به NOPAT واقعی انجام می دهیم که این تعدیلات ممکن است اضافه کردن استهلاک سرقفلی و یا هزینه های غیر نقدی و معادلهای دیگری باشد . مالیاتها نیز باید تعدیل شود تا مالیاتهای نقدی را منعکس کند . که در قسمت بعد به تعدیلات اشاره خواهیم نمود ( اسکالون،۲۰۰۲، ۲۱)[۱].

۱۰-۳-۲) تعریف و نحوه محاسبه هزینه سرمایه

هزینه سرمایه هر شرکت،حداقل نرخ بازدهی است که آن شرکت بایستی بدست آوردتا بازده مورد نظرسرمایه گذاران فراهم شود.ازآنجا که درسرمایه گذاری طرحهاوپروژه های سرمایه گذاری از منابع مالی مختلفی مانند وام، اوراق قرضه،سهام عادی،سهام ممتازو .. استفاده می شود،هریک ازاین گروه ها خواهان میزان مشخصی بازدهی هستند که به تناسب ریسک مربوط به آن باشد.هرچه این ریسک بیشتر باشد،سرمایه گذارنرخ بازده بالاتری راطلب می کندودرنتیجه هزینه سرمایه آن منبع بالاتر خواهد بود. شرکت هایی که در صنایع پرخطر فعالیت می کنند، سرمایه گرانتری دارند، لذا بایستی پروژه هایی را انتخاب کنند که بازده بالاتری دارد. پس، هزینه سرمایه بطور خلاصه عبارتست از: حداقل نرخ بازدهی که تحصیل آن برای حفظ ارزش بازار شرکت(یا قیمت سهام آن) ضروری است. مدیران بایستی در مورد هزینه سرمایه در هنگام اتخاذ تصمیمات سرمایه گذاری بلند مدت، تعیین ساختار بهینه سرمایه و تصمیم گیری در مورد اجاره های بلندمدت،  اطلاعات کافی داشته باشند.همچنین، بایستی متذکر شد که هزینه سرمایه واقعا همانند دیگر هزینه ها در حسابداری تلقی نمی شود، بلکه هزینه فرصت از دست رفته ای است که در ازاء وجوه سرمایه گذاری شده ایجاد می شود. به بیان دیگر، هزینه سرمایه، کل بازدهی است که سرمایه گذاران شرکت می توانند از سرمایه گذاری در یک پرتفوی از سهام و اوراق بهادار با ریسک مشابه انتظار داشته باشند و البته این نرخ، حداقل نرخ مورد انتظاری است که در صورت عدم تحصیل آن، ارزش شرکت در بازار تحلیل خواهد رفت. ازآنجاکه در ترکیب سرمایه شرکت، منابع مالی مختلفی وجود دارد، برای رسیدن به یک نرخ واحد از میانگین هزینه سرمایه استفاده می شود.

[۱]-Escalon , 2002 , p,21

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

بدیهی است سرمایه گذاری زمانی می تواند به صورت فراگیر در کشور انجام پذیرد که بستر مناسب آن وجود داشته باشد. برای ایجاد بستر مناسب سرمایه گذاری در بورس، دو نکته حائز اهمیت است:

اول این که از طریق اعمال سیاست های ثبات اقتصادی نوسانهای و تکانهای اقتصادی کاهش یابد و بدین ترتیب، سرمایه گذاران بتوانند در یک فضای نسبتاً امن اقتصادی و بدون نگرانی از تکانهای شدید غیر قایل انتظار، اقدام به سرمایه گذاری کنند.

دوم آنکه وضعیتی فراهم شود که دستیابی به اطلاعات وتحلیل آن برای تمام سرمایه گذاران به آسانی امکان پذیر باشد (مولایی نژاد،۳،۸۸،۵۳)^۱.

در این میان شفافیت اطلاعات حسابداری و ارائه منصفانه آنها از مهمترین ویژگی های کیفی اطلاعات تهیه شده حسابداری می باشد. هدف عمده این پژوهش این است که آیا تعدیلات در سود حسابداری نظیر هموارسازی سود بر شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد نظیر ارزش افزوده اقتصادی EVA نیز اثرگذار خواهد بود یا خیر؟ در حقیقت دستکاری مدیریت در سود حسابداری (هموارسازی سود) چه اثراتی می تواند در شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد داشته باشد.

.

سود اقتصادی EP

از نظر اقتصاددانان شرکتی تولید ثروت می کند ، که بازده سرمایه آن بیشتر از هزینه سرمایه بکار گرفته شده باشد (همیلتون ۱۷۷۷ و آلفرد مارشال ۱۸۹۰) سود اقتصادی میزان سود شرکت بعد از کسر کلیه هزینه های عملیاتی و تولید ، می باشد یعنی :

EP = (ROCE – WACC)* CAPITAL

EP = EBIT (1-T) – WACC *CAPITAL

EBIT: سود قبل از بهره و مالیات                                     WACC: میانگین موزون هزینه سرمایه

CAPITAL:  مجموع ارزش دفتری بدهی و حقوق صاحبان سهام

معایب :

۱ـ ترازنامه میزان سرمایه گذاری واقعی انجام شده را منعکس نمی کند . ۲ـ ممکن است که سود اقتصادی بالا ، NPV منفی به همراه داشته باشد . اگر ارتقاء پاداش مدیران بر پایه این معیار باشد این عامل مدیران را به این سمت تشویق می کند که به پروژه هایی اهمیت بدهند که EP کوتاه مدت بیشتری داشته باشد و بلند مدت را فراموش کنند . پروژه ای ممکن است که EP کوتاه مدت خوبی داشته باشد ولی NPV  آن منفی باشد و ارزش سهامداران را تخریب کند . ۳ـ مشکل تخصیص درامدها و سرمایه بخشهای مختلف شرکت . برای بکار گیری EP در سطوح پایین شرکت باید سرمایه بکار گرفته در هر قسمت و سود بدست آمده را محاسبه کنیم . از طرفی بسیاری از هزینه ها و سرمایه بکار گرفته شده بین چندین واحد مشترک می باشد و تفکیک و جداسازی این هزینه ها و درآمدها ممکن نمی باشد . از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست (آرنولد و گلن،۱۹۹۸، ۷۰۰)[۱].

۵ـ۳ ـ۲ ) ارزش افزوده اقتصادی

ارزش افزوده اقتصادی کشف جدیدی نیست. یک معیار عملکرد که درامد اضافی نامیده می شود و از تفاوت سود عملیاتی و هزینۀ سرمایه به دست می آید .

اولین کسی که مفهوم درآمد اضافی را ذکر کرد آلفرد مارشال در سال ۱۸۹۰بود و مارشال سود اقتصادی را تعریف کرد . این ایده اولین بار در اوایل این قرن توسط چارچ[۲] در ۱۹۱۷ و در سال ۱۹۲۴ توسط اسکول[۳] در تئوری حسابداری به کار برده شد تا این که از این مفهوم در نوشته های حسابداری مدیریت در سال ۱۹۶۰ استفاده شد . در دهه ۱۹۷۰ استرن مشکلات ارزیابی عملکرد شرکتها از طریق روش های حسابداری را برشمرد . وی بر این باور بود که براساس روش های اقتصادی کار را پیش می برد تا اینکه در سال ۱۹۸۶ شریک خود یعنی بنت استیوارت کتابی تحت عنوان در جستجوی ارزش را به چاپ رساند که روش آن تعیین ارزش سهامدار بود که آنرا ارزش افزوده اقتصادی نام نهاد . ارزش افزوده اقتصادی بعنوان سنجش عملکرد شرکت توسط استرن و استیوارت در نیویورک گسترش یافت. اقتصاددانان از زمان آدام اسمیت براین عقیده اند که هدف هر شرکتی و مدیران باید به حداکثر رساندن ارزش فعلی شرکت برای دارندگان آن باشد . برنده جایزه نوبل ، مرتون میلر ، با تأکید مجدد بر این هدف آنرا بصورت حداکثر کردن ارزش فعلی خالص مطرح می کند . از آنجائیکه ابزار وی برای بودجه بندی سرمایه در بلند مدت است ، ارزش افزوده اقتصادی قصد بکار گیری این مفهوم بصورت سالانه دارد (حتی ماهانه) یعنی هدف ارزش افزوده اقتصادی برای اندازه گیری ارزش ایجاد شده در یک دوره می باشد . همچنین برای ارزیابی صحیح عملکرد مدیران شرکت و ارزش تجارتشان کاربرد دارد(ملکیان، ۱۹۹۸، ۲۰)[۴].

[۱]-Arnold, Glen, 1998, P.700

[۲]-Church,1917

[۳]-Scovell,1924

[۴]-Makelainen, 1998, p20

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف تحقیق

بدیهی است سرمایه گذاری زمانی می تواند به صورت فراگیر در کشور انجام پذیرد که بستر مناسب آن وجود داشته باشد. برای ایجاد بستر مناسب سرمایه گذاری در بورس، دو نکته حائز اهمیت است:

اول این که از طریق اعمال سیاست های ثبات اقتصادی نوسانهای و تکانهای اقتصادی کاهش یابد و بدین ترتیب، سرمایه گذاران بتوانند در یک فضای نسبتاً امن اقتصادی و بدون نگرانی از تکانهای شدید غیر قایل انتظار، اقدام به سرمایه گذاری کنند.

دوم آنکه وضعیتی فراهم شود که دستیابی به اطلاعات وتحلیل آن برای تمام سرمایه گذاران به آسانی امکان پذیر باشد (مولایی نژاد،۳،۸۸،۵۳)^۱.

در این میان شفافیت اطلاعات حسابداری و ارائه منصفانه آنها از مهمترین ویژگی های کیفی اطلاعات تهیه شده حسابداری می باشد. هدف عمده این پژوهش این است که آیا تعدیلات در سود حسابداری نظیر هموارسازی سود بر شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد نظیر ارزش افزوده اقتصادی EVA نیز اثرگذار خواهد بود یا خیر؟ در حقیقت دستکاری مدیریت در سود حسابداری (هموارسازی سود) چه اثراتی می تواند در شاخصهای جدید ارزیابی عملکرد داشته باشد.