جدول ۱۷ـ۳٫ تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس رفتار پرخاشگرانه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کفایت نمونه گیری کایزر، میر، اولکین ( KMO )		آزمون کرویت بارتلت			درجه آزادی	معناداری	ارزش ویژه		درصد واریانس تبیین شده
۸۸۷/۰		۱۸۳/۲			۱۲۰	۰۰۱/ ۰>P	۸۷۰/۴		۴۳۹/۳۰
سؤالات	۳		۸	۱۰	۱۱	۱۲	۱۷	۲۰	۲۳
بار عاملی	۵۳۶/۰		۳۶۴/۰	۴۹۶/۰	۳۶۸/۰	۳۲۸/۰	۵۸۳/۰	۳۹۴/۰	۴۷۸/۰
سؤالات	۲۴		۲۷	۲۸	۲۹	۳۰	۳۱	۳۲	۳۴
بار عاملی	۶۳۱/۰		۴۸۱/۰	۴۱۶/۰	۶۴۳/۰	۶۱۷/۰	۶۴۵/۰	۵۷۹/۰	۴۳۷/۰

 

جدول ۱۷ـ۳ نشان می‎دهد که مقدار شاخص نمونه‎برداری و اندازه کرویت باتلر با درجه آزادی ۱۲۰ معنادارند.   مقادیر قطر ماتریس همبستگی‎های ضد تصویری سؤال‎ها، اندازه بالاتر از ۷/۰ را برای این زیرمقیاس نشان دادند. بدین ترتیب بر اساس این سه شاخص، امکان تحلیل عاملی فراهم شد. جدول ارزش ویژه در تحلیل عاملی، یک عامل با بار ارزشی بالاتر از ۴ را نشان داد و بر اساس نتایج جدول واریانس استخراجی، مشخص شد که این عامل ۴۴/۳۰ درصد از واریانس رفتار پرخاشگرانه را تبیین معنادار می‎کند. با توجه به شناسایی یک عامل، تحلیل عاملی، سؤالات را بدون چرخش تحت یک عامل معرفی کرد. همان‎طور که نتایج جدول ۱۶ـ۳ نشان می‎دهد، کمترین بار عاملی به سؤال ۱۲ و بالاترین به سؤال ۳۱ اختصاص دارد.

۳ـ الف) تحلیل عاملی اکتشافی زیر مقیاس رفتار نقض قانون

در مورد زیرمقیاس نقض قانون، سه سؤال دارای چولگی و کشیدگی بسیار زیاد بودند (سؤال‎هایی در مورد دزدی در خانه و غیرخانه و ترک مدرسه )، برای همین از ابتدا از دایره سؤالات حذف شدند.

با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی اصلی، ساختار عاملی زیرمقیاس نقض قانون با هشت سؤال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحلیل در جدول ۱۸ـ۳ ارائه شده است.

جدول ۱۸ـ۳٫ تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس رفتار نقض قانون

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کفایت نمونه گیری کایزر، میر، اولکین ( KMO )		آزمون کرویت بارتلت			درجه آزادی	معناداری	ارزش ویژه	درصد واریانس   تبیین شده
۸۳۸/۰		۸۸/۸۰۷			۲۸	۰۰۱/ ۰>P	۹۵۶/۲	۹۴۸/۳۶
سؤالات	۱۳		۱۴	۱۶	۱۸	۱۹	۲۲	۲۵	۳۳
بار عاملی	۵۲۱/۰		۵۶۷/۰	۶۷۶/۰	۵۱۹/۰	۵۸۵/۰	۳۶۳/۰	۴۹۱/۰	۴۷۷/۰

 

جدول ۱۸ـ۳ نشان می‎دهد که مقدار شاخص نمونه‎برداری و اندازه کرویت باتلر با درجه آزادی ۲۸ معنادارند. مقادیر قطر ماتریس همبستگی‎های ضد تصویری سؤال‎ها اندازه بالاتر از ۸/۰ را برای این زیرمقیاس نشان دادند. بدین ترتیب بر اساس این سه شاخص، امکان تحلیل عاملی فراهم شد. جدول ارزش ویژه در تحلیل عاملی، یک عامل با بار ارزشی بالاتر از ۲ را نشان داد و بر اساس نتایج جدول واریانس استخراجی، مشخص شد که این عامل ۹۵/۳۶ درصد از واریانس نقض قانون را تبیین معنادار می‎کند. با توجه به شناسایی یک عامل، تحلیل عاملی، سؤال‎ها را بدون چرخش تحت یک عامل معرفی کرد. همان‎طور که نتایج جدول ۱۷ـ۳ نشان می‎دهد، کمترین بار عاملی به سؤال ۲۲ و بالاترین به سؤال ۱۶ اختصاص دارد.

۴ـ الف) تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس مشکلات توجه

با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی اصلی، ساختار عاملی زیرمقیاس مشکلات توجه مورد بررسی قرار گرفت.

نتایج  این تحلیل در جدول ۱۹ـ۳ گزارش شده است.

 

 

جدول ۱۹ـ۳٫ تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس مشکلات توجه

 

 ۱ـ ب) پایایی زیرمقیاس‎ها

پایایی زیرمقیاس‎های رفتار پرخاشگرانه و رفتار نقض قانون در اجرای نهایی با بهره‎گیری از روش آلفای

کرونباخ (حذف سؤال به شرط افزایش پایایی) محاسبه شد. پایایی زیرمقیاس رفتار پرخاشگرانه ۸۶/۰ و زیرمقیاس نقض قانون ۶۷/۰ به‎ دست آمد.

 

۲ـ ب) تحلیل عاملی اکتشافی زیر مقیاس رفتار پرخاشگرانه

با بهره گرفتن از روش تحلیل عاملی اصلی، ساختار عاملی زیرمقیاس رفتار پرخاشگرانه مورد بررسی قرار گرفت. اولین تحلیل عاملی نشان داد که یکی از سؤال‎ها (سؤال۱۵) دارای بار عاملی کمتر از ۳/۰ است. برای همین، زیرمقیاس مجدداً با ۱۶ سؤال تحلیل عاملی شد که در اینجا نتایج تحلیل دوم گزارش می‎شود (جدول ۲۰ـ۳).

 

جدول ۲۰ـ۳٫ تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس رفتار پرخاشگرانه

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کفایت نمونه گیری کایزر، میر، اولکین ( KMO )		آزمون کرویت بارتلت		درجه آزادی	معناداری		ارزش ویژه	درصد واریانس   تبیین شده
۸۹۴/۰		۷۵۴/۲		۱۲۰	۰۰۱/ ۰>P		۴۱۶/۵	۹۱۴/۳۳
سؤالات	۲	۳	۸	۱۰		۱۱	۱۲	۱۷	۲۰
بار عاملی	۳۴۷/۰	۵۷۲/۰	۶۱۶/۰	۳۷۱/۰		۳۸۷/۰	۳۳۲/۰	۷۲۰/۰	۵۰۰/۰
سؤالات	۲۴	۲۹	۳۰	۳۱		۳۲	۳۳	۳۵	۳۷
بار عاملی	۷۲۶/۰	۶۱۹/۰	۵۸۴/۰	۵۵۹/۰		۵۵۵/۰	۶۳۲/۰	۴۵۰/۰	۵۵۵/۰

 

جدول ۲۰ـ۳ نشان می‎دهد که مقدار شاخص نمونه‎برداری و اندازه کرویت باتلر با درجه آزادی ۱۲۰ معنادارند. مقادیر قطر ماتریس همبستگی‎های ضد تصویری سؤال‎ها، اندازه  بالاتر از ۷/۰ را برای این زیرمقیاس نشان دادند. بدین ترتیب بر اساس این سه شاخص، امکان تحلیل عاملی فراهم شد. جدول ارزش ویـژه در تحـلیل عاملی یک عـامل با بار ارزشی بالاتر از ۵ را نشان داد و بر اسـاس نتایج جـدول واریانس

استخراجی، مشخص شد که این عامل ۹۱/۳۳ درصد از واریانس رفتار پرخاشگرانه را تبیین معنادار می‎کند. با توجه به شناسایی یک عامل، تحلیل عاملی، سؤال‎ها را بدون چرخش تحت یک عامل معرفی کرد. همان‎طور که نتایج جدول ۲۰ـ۳ نشان می‎دهد، کمترین بار عاملی به سؤال ۱۲ و بالاترین به سؤال ۲۴ اختصاص دارد.

۳ـ ب) تحلیل عاملی اکتشافی زیر مقیاس رفتار نقض قانون

در مورد زیرمقیاس نقض قانون، سه سؤال دارای چولگی و کشیدگی بسیار زیاد بودند (سؤال‎هایی در مورد دزدی در خانه و غیرخانه و ترک مدرسه )، برای همین از ابتدا از دایره سؤال‎ها حذف شدند.

با بهره‎گیری از روش تحلیل عاملی اصلی، ساختار عاملی زیرمقیاس رفتار نقض قانون با هشت سؤال مورد بررسی قرار گرفت. اولین تحلیل عاملی نشان داد که دو سؤال (سؤال‎های ۲۵ و ۲۸) دارای بار عاملی کمتر از ۳/۰ است. برای همین، زیرمقیاس مجدداً با ۶ سؤال تحلیل عاملی شد که در اینجا نتایج تحلیل دوم گزارش می‎شود (جدول ۲۱ـ۳).

 

جدول ۲۱ـ۳٫ تحلیل عاملی اکتشافی زیرمقیاس رفتار نقض قانون

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

کفایت نمونه گیری کایزر، میر، اولکین ( KMO )		آزمون کرویت بارتلت		درجه آزادی	معناداری		ارزش ویژه	درصد واریانس تبیین شده
۷۶۰/۰		۰۹۷/۴۱۳		۱۵	۰۰۱/ ۰>P		۲۳۹/۲	۳۱۳/۳۷
سؤالات	۱۳	۱۴	۱۶	۱۸		۲۲	۳۶
بار عاملی	۴۹۹/۰	۵۸۴/۰	۶۲۸/۰	۴۸۷/۰		۳۴۸/۰	۵۵۷/۰

 

جدول ۲۱ـ۳ نشان می‎دهد که مقدار شاخص نمونه‎برداری و اندازه کرویت باتلر با درجه آزادی ۴۵ معنادارند. مقادیر قطر ماتریس همبستگی‎های ضد تصویری سؤال‎ها، اندازه بالاتر از ۷/۰ را برای این زیرمقیاس نشان دادند. بدین ترتیب بر اساس این سه شاخص، امکان تحلیل عاملی فراهم شد. جدول ارزش ویژه در تحلیل عاملی یک عامل با بار ارزشی بالاتر از ۲ را نشان داد و بر اساس نتایج جدول واریانس استخراجی، مشخص شد که این عامل ۳۱/۳۷ درصد از واریانس نقض قانون را تبیین معنادار می‎کند. با توجه به شناسایی یک عامل، تحلیل عاملی، سؤالات را بدون چرخش تحت یک عامل معرفی کرد. همان‎‎طور که نتایج جدول ۲۱ـ۳ نشان می‎دهد، کمترین بار عاملی به سؤال ۲۲ و بالاترین به سؤال ۱۶ اختصاص دارد.

در پژوهش کنونی با تلفیق کلی گویه‎های هر پرسشنامه، پنج متغیر رفتار پرخاشگرانه (گزارش نوجوان)، رفتار نقض قانون (گزارش نوجوان)، مشکلات توجه (گزارش نوجوان) و رفتار پرخاشگرانه (گزارش والد) و رفتار نقض قانون (گزارش والد) به عنوان نشانگرهای سازه رفتار مشکل آفرین وارد الگو شدند.

 

۵ـ۳ الگوی اندازه‎گیری کلی

در پژوهش حاضر افزون بر تحلیل عاملی تأییدی هر یک از زیرمقیاس‎ها، که نتایج آن در پیوست ب آمده‎اند،

الگوی تحلیل عاملی تأییدی کل متغیرها نیز با بهره گرفتن از برنامه لیزرل اجرا شد. نتایج این تحلیل که به الگوی کلی (نمونه متشکل از دختران و پسران) اختصاص دارد در جدول ۲۲ـ۳ ارائه شده است.

 

 

جدول ۲۲ـ۳٫ الگوی اندازه‎گیری کلی

 

جدول ۲۳ـ۳٫ الگوی اندازه‎گیری در نمونه دختران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پارامتر   نشانگرها	برآورد پارامتر b	پارامتر   استاندارد‎ شده B	خطای معیار	t	مجذور همبستگی چندگانه
کنش‎وری خانوادگی(گزارش نوجوان)
حمایت خانواده	۶۱/۱	۷۳/۰	۱۴/۰	۹۰/۱۱	۵۳/۰
ارتباط والدـ نوجوان	۷۰/۶	۷۸/۰	۵۲/۰	۹۹/۱۲	۶۰/۰
دل‎مشغولی والدین	۳۹/۲	۷۳/۰	۲۰/۰	۸۶/۱۱	۵۳/۰
والدگری مثبت	۰۲/۲	۶۵/۰	۲۰/۰	۱۷/۱۰	۴۲/۰
کنش‎وری خانوادگی (گزارش والد)
حمایت خانواده	۶۵/۰	۳۰/۰	۱۶/۰	۰۸/۴	۰۹/۰
ارتباط والدـ نوجوان	۲۷/۴	۵۲/۰	۵۹/۰	۲۴/۷	۲۷/۰
دل‎مشغولی والدین	۴۹/۴	۸۷/۰	۴۰/۰	۳۳/۱۱	۷۶/۰
والدگری مثبت	۲۴/۱	۵۶/۰	۱۶/۰	۸۰/۷	۳۲/۰
کنش‎وری مدرسه
پیوند با مدرسه	۳۴/۰	۳۷/۰	۰۷/۰	۸۹/۴	۱۴/۰
پیوند مدرسه	۴۴/۰	۴۸/۰	۰۷/۰	۴۵/۶	۲۳/۰
حمایت معلم	۶۸/۰	۵۹/۰	۰۸/۰	۰۴/۸	۳۵/۰
حمایت معلم	۹۲/۰	۶۸/۰	۱۰/۰	۱۹/۹	۴۶/۰
حمایت همسال
حمایت  همسال۱	۸۹/۱	۷۷/۰	۱۵/۰	۹۸/۱۲	۵۹/۰
حمایت همسال۲	۷۵/۱	۷۲/۰	۱۵/۰	۸۲/۱۱	۵۱/۰
حمایت  همسال۳	۱۸/۲	۷۵/۰	۱۸/۰	۴۶/۱۲	۵۶/۰
حمایت همسال۴	۹۱/۱	۷۳/۰	۱۶/۰	۱۱/۱۲	۵۳/۰
حمایت همسال۵	۹۶/۱	۷۴/۰	۱۶/۰	۴۱/۱۲	۵۵/۰
انسجام هویت
انسجام هویت ۲	۵۷/۰	۵۱/۰	۰۸/۰	۰۷/۷	۲۶/۰
انسجام هویت ۳	۶۲/۰	۵۴/۰	۰۸/۰	۶۵/۷	۲۹/۰
انسجام هویت ۴	۷۶/۰	۷۰/۰	۰۷/۰	۲۸/۱۰	۴۹/۰
انسجام هویت ۵	۶۳/۰	۶۰/۰	۰۷/۰	۵۴/۸	۳۶/۰
انسجام هویت ۶	۵۶/۰	۴۶/۰	۰۹/۰	۴۲/۶	۲۲/۰
سردرگمی هویت
سردرگمی هویت ۳	۶۳/۰	۵۷/۰	۰۸/۰	۲۵/۸	۳۲/۰
سردرگمی هویت ۴	۵۷/۰	۴۵/۰	۰۹/۰	۴۰/۶	۲۰/۰
سردرگمی هویت ۵	۶۸/۰	۶۰/۰	۰۸/۰	۷۳/۸	۳۶/۰
سردرگمی هویت ۶	۷۶/۰	۵۷/۰	۰۹/۰	۲۸/۸	۳۲/۰

 

ادامه جدول ۲۳ـ۳

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پارامتر   نشانگرها		برآورد پارامتر b	پارامتر   استاندارد‎ شده B		خطای معیار		t		مجذور همبستگی چندگانه
رفتار مشکل‎آفرین
رفتار پرخاشگرانه(گزارش نوجوان)		۲۳/۴	۸۳/۰		۲۹/۰		۴۰/۱۴		۶۹/۰
رفتار نقض قانون(گزارش نوجوان)		۷۵/۱	۷۷/۰		۱۴/۰		۹۱/۱۲		۵۹/۰
مشکلات توجه(گزارش نوجوان)		۷۳/۲	۸۰/۰		۲۰/۰		۵۲/۱۳		۶۳/۰
رفتار پرخاشگرانه(گزارش والد)		۷۹/۱	۳۳/۰		۳۷/۰		۷۸/۴		۱۱/۰
رفتار نقض قانون(گزارش والد)		۵۳/۰	۳۸/۰		۰۹/۰		۵۷/۵		۱۵/۰
مجذور خی	درجه آزادی	سطح معناداری		RMSEA		CFI		SRMR		PGFI
۴۳/۷۲۱	۴۱۳	۰۰۰۱/۰		۰۵۷/۰   ۰۶۴/۰؛۰۵۰/۰		۹۳/۰		۰۶۹/۰		۶۹/۰

 

نتایج جدول ۲۳ـ۳ حاکی از آن است که کلیه  ضرایب برآورد شده مسیر در الگوی اندازه‎گیری دختران از لحاظ آماری معنادارند. اندازه‎های پارامتر استاندارد‎شده برای هر یک از نشانگرها، نشان‎دهنده قدرت بار عاملی آنها بر متغیرهای نهفته مربوط است و مقادیر t بزرگ‎تر از ۲ معناداری این سهم را نشان می‎دهد. اندازه‎های شاخص‎های برازندگی مبین برازش مناسب الگوی اندازه‎گیری است.

 

۷ـ۳ الگوی اندازه‎گیری پسران

الگوی تحلیل عاملی تأییدی کل متغیرها در نمونه پسران نیز با بهره گرفتن از برنامه لیزرل اجرا شد. نتایج این تحلیل در جدول ۲۴ـ۳ ارائه شده است.

 

جدول ۲۴ـ۳٫ الگوی اندازه‎گیری در نمونه پسران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پارامتر       نشانگرها	برآورد پارامتر b	پارامتر   استاندارد شده B	خطای معیار	t	مجذور همبستگی چندگانه
کنش‎وری خانوادگی(گزارش نوجوان)
حمایت خانواده	۳۷/۱	۵۹/۰	۱۵/۰	۸۵/۸	۳۴/۰
ارتباط والدـ نوجوان	۲۶/۴	۶۲/۰	۴۵/۰	۴۲/۹	۳۸/۰
دل‎مشغولی والدین	۷۲/۱	۵۴/۰	۲۱/۰	۰۸/۸	۲۹/۰
والدگری مثبت	۳۱/۱	۴۴/۰	۲۰/۰	۵۰/۶	۲۰/۰

 

 

ادامه جدول ۲۴ـ۳

 

۲- Golman

 

انسان ها برای مقابله سازگارانه با موقعیت های تنش زا و کشمکش های زندگی نیاز به آموختن برخی مهارت ها دارند. متخصصان علوم اقتصادی معتقدند یکی از مؤثرترین       برنامه هایی که به افراد کمک می کند تا زندگی بهتر و سالم تری داشته باشند برنامه مهارت های زندگی است .

۱ – ۲ : مهارت های زندگی

مهارت های زندگی عبارتند از : مجموعه ای از توانایی ها که زمینه سازگاری و رفتار مثبت و مفید را فراهم می آورند. این توانایی ها فرد را قادر می سازند که مسئولیت های نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بدون لطمه زدن به خود و دیگران با خواست ها، انتظارات، مشکلات روزانه، به ویژه در روابط بین فردی به شکل مؤثری روبه رو شود.

مهارت های زندگی شخص را قادر می سازد تا دانش، نگرش  و ارزش های وجودی خود را به توانایی های واقعی و عینی تبدیل کند و بتواند از این توانایی ها در استفاده ی  صحیح تر نیروهای خود بهره گیرد و زندگی مثبت و شادابی را برای خود فراهم سازد             ( طارمیان ، ۱۳۷۹ ) .

انسان دنیای امروز به لحاظ پیچیدگی های زندگی، وسعت و سرعت تغییرات، با مسائل و بحران های متعددی مانند بحران جمعیت، بحران سلامتی و تغذیه، مشکلات خانوادگی، اشتغال والدین در بیرون از خانه و… روبروست. هر کدام از این بحران ها مشکلاتی را بر چگونگی زندگی افراد و رفتارهای اجتماعی و فردی آنها تحمیل می کند .آموزش        مهارت های زندگی فرد را برای غلبه بر تنش ها ومشکلات پیش رو که خواست فرد و جامعه است آماده می کند .

منظور از مهارت های زندگی آن نوع توانایی های شناختی، عاطفی و عملی است که برای موفقیت و احساس شادمانی در زندگی روزمره و معمول و عادی مورد نیاز می باشد . آموزش مهارت های زندگی به فرزندان ما کمک می کند که در ایجاد روابط دوستانه و حفظ آن با خانواده و سایرین، خودشناسی، تعیین هدف و تصمیم گیری، حفظ ارزش های خود، کنترل خشم، مراقبت از سلامتی خود و در نهایت تلاش برای یک زندگی سالم و موفق مهارتهای مورد نیاز را کسب کند و منظور از کسب مهارتهای زندگی تعمیق باورهای دینی، تقویت مهارتهای اجتماعی و فردی، رشد روحیه علاقمندی به جلوه های طبیعی و گسترش روحیه نشاط و شادابی در زندگی افراد می باشد. مهارتهای زندگی عبارتند از توانایی های رفتار سازگارانه و مثبت که فرد را قادر به مقابله مؤثر با خواسته ها و چالش های زندگی روزمره می سازند . این مهارتها فرد را قادر می سازد نگرش ها و ارزش ها را به توانایی های واقعی و عینی تبدیل کند. او یاد می گیرد چه کاری را باید انجام دهد و چگونه انجام دهد. هدف از آموزش مهارت ها از الزامات و نیازهای روزمره زندگی استخراج می شود و مربوط به زندگی روزمره و عادی است؛ لذا مهارت های شناختی مربوط به حوزه های دیگر علمی اگرچه ممکن است در زندگی عادی هم کاربرد داشته باشند ولی جزء آن محسوب نمی شوند. برای مثال نوع حل مسئله در ریاضیات یا ادبیات با مسائل اجتماعی و مسائل روزمره زندگی متفاوت می باشند در اینجا موضوع مهارت ها به مسائل زندگی روزمره و سازگاری با خود، جامعه و محیط می پردازد .

مهارت های زندگی به عنوان توانایی ها و دانش ها و نگرش ها و رفتارهایی تعریف می شوند که جهت شادمانی و موفقیت در زندگی آموخته می شوند، از طریق رشد این مهارتها افراد یاد می گیرند که به راحتی با دیگران زندگی کنند احساس خود را با امنیت خاطر بیان کنند و زندگی را دوست داشته باشند مهارت های زندگی یعنی ایجاد روابط بین فردی مناسب و مؤثر، انجام مسئولیت های اجتماعی، انجام تصمیم گیریهای صحیح و حل تعارض ها و کشمکش ها بدون توسل به اعمالی که به خود و یا دیگران صدمه می زنند. . سازمان جهانی بهداشت اصطلاح مهارت های زندگی را در سه مقوله گنجانده است .

¤ مهارت های زندگی به عنوان مهارت های مراقبت ازخود مانند مصرف غذای سالم و رعایت بهداشت…

¤ مهارت های زندگی به عنوان امرار معاش مانند اینکه فرد چگونه مشغول کار          می شود.

¤ مهارت های زندگی به عنوان آن نوع مهارت هایی که به موقعیت های پرخطر زندگی مربوط می شوند مانند توانائی نه گفتن در مقابل فشار جمع جهت استفاده از مواد مخدر.

با توجه به اینکه مخاطبان ما نوجوانان می باشند با توجه به ویژگی های بارز رشدی آنها، به نمونه هایی از مهارت زندگی و لزوم آموزش آنان به نوجوانان اشاره می شود .

• نوجوان به بلوغ جسمی رسیده است، آهنگ رشد جسمی او سریعتر می گردد تغییرات جسمی نوجوان را غافلگیر کرده و موجب ایجاد اضطراب و استرس در آنها می شود، آموزش مهارت بهداشت جسمی و روانی، مهارت چگونگی مقابله موثر با استرس و اضطراب، رعایت مسائل بهداشتی، تغذیه و کنارآمدن با مسائل بلوغ لزوم آموزش مهارت خودآگاهی، ایجاد هویت جنسی، اخلاق جنسی، بهداشت جسم و روانی ضروری می باشد .

 

 

هر کس خودش را شناخت خدایش را شناخت . (مهارت خودآگاهی) علی(ع)

– نوجوان به تفکر صوری می رسد، آگاهی از زندگی، پیش بینی آینده،        تصمیم گیری، فرمول بندی و جستجو راه حل برای مسائل، توجه به ممکنات و آزمون فرضیه ها از مشخصه های تفکر صوری است لذا آموزش مهارت زندگی تصمیم گیری و مهارت زندگی حل مسئله را می طلبد ( مراد نژاد ، ۱۳۸۵ ) .

اصطلاح مهارتهای زندگی به گروه بزرگی از مهارتهای روانی ـ اجتماعی و بین فردی گفته می شود که می تواند به افراد کمک کند تا تصمیماتشان را با آگاهی اتخاذ کنند، بطور مؤثر ارتباط برقرار کنند، مهارتهای مقابله و مدیریت شخصی خود را گسترش دهند و می تواند  موجب زندگی سالم و بارآور  شود. مهارتهای زندگی می توانند ، اعمال شخصی و اعمال مربوط به دیگران و نیز اعمال مربوط به محیط اطراف را طوری هدایت کنند که به سلامت بیشتر منجر شوند و سلامت بیشتر یعنی آسایش بیشتر جسمانی، روانی و اجتماعی  ( یونیسف[۱] ، ۲۰۰۳ ) .