کلید واژه: انتقال فناوری- صنایع لبنی- اثربخشی

 

فهرست مطالب:

فصل اول. 1

1. مقدمه. 2
2. بیان مساله. 33. اهمیت و ضرورت تحقیق 5
4. اهداف تحقیق 6
4. 1. هدف اصلی تحقیق. 6
4. 2. اهداف فرعی تحقیق. 6
5. فرضیات تحقیق 7
6. سوالهای تحقیق 7
6. 1. سوال اصلی تحقیق. 7
6. 2. سوالات فرعی تحقیق. 7
7. کلیات روش تحقیق 8
8. قلمرو تحقیق 9
9. سازماندهی پژوهش. 9
10. اهمیت صنعت لبنی کشور. 10
11. مدل مفهومی تحقیق 12
12. تعریف مفاهیم و اصطلاحات تحقیق 13
12. 1. تعاریف عملیاتی و نظری 13
فصل دوم 14

1. مقدمه. 15
2. صنعت لبنی در کشور. 16
3. مفهوم فناوری و انتقال فناوری 20
3. 1. فناوری 20
4. دانش آشکار و دانش ضمنی. 22
4. 1. ابعاد دانش ضمنی. 25
5. انتقال فناوری 26
5. 1. انواع انتقال فناوری 29
6. فرآیند انتقال فناوری 32
7. انتقال تکنولوژی و دانش ضمنی. 35
7. 1. چارچوب مفهومی یونیدو. 438. مکانیزم های انتقال. 51
8. 1. مکانیزم تعاملی. 52
9. مدلهای انتقال فناوری 61
10. روش های انتقال تکنولوژی 80
10. 1. لیسانس 82
10. 2. سرمایه گذاری مستقیم خارجی. 85
10. 3. ادغام و اکتساب 92
10. 4. خرید شرکت 99
10. 5. مشاوره 101
10. 6. اخذ بی واسطه. 103
10. 7. سرمایه گذاری مشترک 104
11. اثربخشی انتقال فناوری 107
12. انتخاب مدل تحقیق 124
فصل سوم 125

1. مقدمه. 126
2. روش شناسی تحقیق 126
2. 1. فرایند اجرایی تحقیق. 130
3. جامعه آماری 131
4. حجم نمونه آماری 131
5. روش نمونه گیری 133
6. ابزار گردآوری داده ها 133
7. ویژگی های فنی(روایی وپایایی) 135
8. روش های تجزیه و تحلیل داده ها 136
فصل چهارم 139

1. مقدمه. 140
2. توصیف دموگرافیک نمونه‌های تحقیق 141
2. 1. جنسیت پاسخ دهندگان. 142
2. 2. سن پاسخگویان. 143
2. 3. سطح تحصیلات پاسخگویان. 144
2. 4. سابقه کاری 145
3. تحلیل داده‌های کمی تحقیق 146
3. 1. بررسی نرمال بودن توزیع. 147
3. 2. توزیع فراوانی نمونه ها 148
3. 3. آزمون T تک نمونه ای 150
3. 4. رتبه بندی عوامل تاثیرگذار. 155
فصل پنجم 157

1. مقدمه. 158
2. یافته های تجزیه تحلیل پرسشنامه. 158
2. 1. سؤال اصلی پژوهش 159
2. 2. سؤالات فرعی پژوهش 159
3. جمع بندی و پیشنهادات 162
3. 1. پیشنهادات تحقیق بر اساس مبانی نظری، سوالها وفرضیه های تحقیق. 162
4. پیشنهادات کاربردی 164
5. پیشنهادات جهت تحقیقات آینده 167
منابع. 173

پرسشنامه. 168

abstract 181

 

 

فصل اول

کلیات تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

 

1. مقدمه
تغییر و تحول فناورانه[1] عامل کلیدی در رشد اقتصادی، تحول صنعتی و قابلیت رقابت در ابعاد بین المللی است و کارشناسان آنرا عنصر اصلی افزایش ستانده و درآمد در بیشتر کشورهای توسعه یافته و شرکتهای بزرگ و موفق می دانند. در بیشتر کشورهای در حال توسعه، منبع اصلی توسعه صنعتی، انتقال فناوری از کشورهای توسعه یافته و از طریق فرایند انتقال فناوری است. فناوری حاصل تلاش انسان برای غلبه بر طبیعت است. فناوری، توانایی های انسان را افزایش داده و به او کمک می کند با کیفیت بهتری زندگی کند و ارزان تر و سریعتر  به کالاها و خدمات مورد نیاز خود دسترسی پیدا کند. اما آنچه که در حال حاضر به مساله فناوری بعد تازه ای داده است، سرعت و عمق و تداوم جریان مستمر پیشرفت آن است که منجر به رشد و توسعه صنعتی و اقتصادی بسیاری از کشورها شده است. پیشرفت های فناورانه در عصر کنونی بسیار سازمان یافته تر و پیوسته تر از گذشته اند و بر خلاف قبل، با سرعتی بسیار در حال رشد و گسترش اند(میگون پوری،1393). کشورهای پیشرفته توجه ویژه ای به امر خلق و توسعه فناوری دارند و در سطوح مختلف مدیریت فناوری ، برای آن برنامه ریزی می کنند. اما در کشورهای در حال توسعه به دلیل عقب ماندگی زیاد از این کشورهای صنعتی و همچنین بدلیل عدم توازن در خلق فناوری، پیمودن راه انتقال فناوری با هدف پر کردن شکاف فناورانه گریز ناپذیر است و برای موفقیت هر چه بیشتر در این زمینه لازم است که علاوه بر آماده سازی زیرساخت های موجود ، فرایند انتقال فناوری را با تمرکز بیشتری مدیریت و بر آن نظارت کرد (عزیزی و همکاران، 1386).  با توجه به نرخ بالای شکست پروژه های انتقال فناوری در بسیاری از بنگاهها، توجه به شناسایی عوامل بازدارنده و تسریع کننده جذب و توسعه فناوری از اهمیت به سزایی برخوردار می باشد. اهمیت توجه به مدیریت فرایند انتقال فناوری در این است که به تصمیم گیرندگان، در توجه به تمامی ابعاد فناوری یاری می رساند تا بدین طریق انتقال فناوری بتواند نقش فراهم کننده بسترها و زیرساختهای مناسب جهت جذب، بومی سازی، اشاعه و خلق فناوری های جدید را ایفا کند. کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست و مساله انتقال موثر و اثر بخش فناوری در صنایع پر درآمدی مانند صنایع لبنی که از صنایع پر اشتغال در کشور به شمار می آید، از مسائل مهم و حیاتی تاثیرگذار بر رشد و توسعه کشور می باشد.

2. بیان مساله
با توجه به اینکه انتقال فناوری های جدید و برتر به عنوان یکی از راهکارهای حفظ مزیت رقابتی در بنگاه ها به حساب می آید، توجه به شناسایی عوامل بازدارنده و تسریع کننده تاثیرگذار بر جذب و توسعه فناوری از اهمیت بسزایی برخوردار می باشد (ناصری و نامدار زنگنه،1387). باید توجه داشت هنگامیکه درباره  فناوری سخن می گوییم اشاره به پدیده ای داریم که اهمیت جنبه های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آن کمتر از جنبه های فنی و صنعتی آن نیست. در سالهای اخیر ده ها میلیارد دلار صرف خریداری فناوری نوین وارداتی شده اما در بسیاری مواقع به دلیل عدم توجه نسبت به اثربخشی استراتژی های انتقال فناوری در شرایط وقوع آنها، در واقع صرفا ماشین آلاتی خریداری شده که بعد از مدتی فرسوده و از کار افتاده شده اند. این امر در صنایع لبنی که از صنایع رقابتی کشور می باشد و نیز با توجه به شرایط فعلی کشور که مواجه با تهدیدات و تحریمهای سیاسی و اقتصادی می باشد، از اهمیت بیشتری برخوردار می باشد. همچنین با توجه به سرعت جهانی شدن و نیاز شرکتها و کشورها به رقابت تنگاتنگ در عرصه بازار جهانی، فناوری های جدید و برتر به عنوان یک مزیت رقابتی جهت نیل به اهداف و حضور در عرصه اقتصاد جهانی مطرح گردیده اند. کشورهای در حال توسعه فقط 5% فناوری جهانی را تولید می نمایند، لذا توسعه داخلی فناوری برای شرکتهای مستقر در این کشورها مقرون به صرفه نبوده و بیشتر به دنبال انتقال فناوری از کشورهای توسعه یافته ترند (ناصری، نامدار زنگنه، 87). علیرغم اینکه نقش انتقال فناوری در ایجاد مزیت رقابتی و توسعه اقتصادی در قالب ایجاد مشاغل جدید، جذب سرمایه و ایجاد شرکتهای جدید، مشخص شده اما اینگونه فعالیتها دارای هزینه فراوان و در عین حال نرخ شکست بالایی هستند. (ترون و همکاران، 1998) با این حال این گونه فعالیتها مورد تشویق دولتمردان و مسئولین دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی و مدیران صنایع است، زیرا علاوه بر اینکه منبع خوبی برای درآمد دانشگاهها و موسسات تحقیقاتی است، رابطه بین دانشگاه و صنعت را تعمیق بخشیده و در سطحی کلانتر موجب توسعه اقتصادی میگردد (ترون و همکاران،1998)[2]. همچنین می بایست تمهیداتی اندیشیده شود تا بتوان از طریق آن فرایند انتقال فناوری را بهبود داده و به عاملین اجرای آن کمک بیشتری نمود. بر این اساس صنعت لبنیات می تواند با شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر اثربخشی انتقال فناوری، به نوعی موجبات رشد و توسعه کسب و کارهای این حوزه را فراهم آورد. از طرف دیگر می تواند با ارائه مدلی که بیانگر ورودی و خروجی مشخص و معیارهای واضح برای اثربخشی انتقال فناوری موفق باشد، به مراکز و موسساتی که در این زمینه عملکرد ضعیفی دارند، کمک کند تا سطح اثریخشی خود را ارتقاء دهند (کن،2009)[3]. همچنین با توجه به اینکه موانع فراوانی در راه انتقال فناوری به چشم میخورند، لذا شناسایی روشها و عوامل عام و خاص که بر موفقیت و اثربخشی انتقال فناوری در صنعت لبنی تاثیر گذارند، می تواند باعث کاهش ریسک در انتقال فناوری گردیده و منجر به افزایش امکان موفقیت در پروژه های انتقال فناوری و رشد و توسعه کسب و کارهای مربوط به این حوزه گردد.

3. اهمیت و ضرورت تحقیق
انجام این تحقیق برای سه گروه محققان، صنعتگران و سیاستگذاران حوزه لبنی مهم و ضروری خواهد بود و دستاوردهایی به همراه خواهد داشت. این پژوهش در مورد یکی از مباحث مورد توجه و در عین حال بحث برانگیز در مدیریت فناوری در محیط های آکادمیک یعنی انتقال فناوری می باشد. با توجه به اینکه شناسایی مولفه های اثربخشی فرایند انتقال فناوری می تواند یکی از مهمترین مولفه های تاثیرگذار بر مدیریت موثر و موفقیت آمیز فناوری باشد و نیز با توجه به اینکه تا کنون تحقیق کامل و جامعی که این موضوع را در صنعت مورد نظر بررسی کرده باشد، وجود ندارد، اهمیت تحقیق بر این موضوع بیش از پیش نمایان می گردد. از این رو این پژوهش می تواند توجه محققان را به تعمق بیشتر بر اثربخشی استراتژیهای انتقال فناوری در جهت انتخاب بهترین روش ها و در نتیجه انتقال موفق فناوری جلب کند و از اینرو بر ادبیات موضوع بیافزاید. از طرف دیگر هنگامیکه درباره فناوری سخن  می گوییم اشاره به پدیده ای داریم که اهمیت جنبه های فرهنگی ، اجتماعی ، اقتصادی و سیاسی آن کمتر از جنبه های فنی و صنعتی آن نیست. با توجه به خلا موجود در زمینه پژوهشهای مرتبط با انتقال فناوری مخصوصا ارزیابی میزان موفقیت و اثربخشی جنبه های مختلف آن ، امید است که یافته های این پژوهش بتواند سیاستگذاران و مسئولین امر را به اتخاذ سیاستی هدفمندتر و با بازخور بهتر در زمینه انتخاب روش های انتقال فناوری تشویق کند.

4. اهداف تحقیق
اهداف اصلی و فرعی این تحقیق به شرح زیر می باشد.

4. 1. هدف اصلی تحقیق
شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر اثربخشی فرایند انتقال تکنولوژی در حوزه صنایع لبنی تهران

4. 2. اهداف فرعی تحقیق
شناسایی عوامل موثر عامل انتقال در اثربخشی انتقال تکنولوژی در حوزه صنایع لبنی تهران
شناسایی عوامل موثر کانال انتقال در اثربخشی انتقال تکنولوژی در حوزه صنایع لبنی تهران

 

سایت های دیگر :

 

فهرست مطالب

چکیده. 1

فصل اول: کلیات

1-1 مقدمه. 3

1-2  بیان مسأله 6

1-3  اهمیت و ضرورت انجام تحقیق. 8

1-4  هدف اصلی پژوهش. 9

1-5  اهداف ویژه 9

1-6  اهداف کاربردی. 10

1-7   فرضیه‌های پژوهش. 10

1-8  تعریف واژه ها و اصلاحات فنی و تخصصی 11

1-8-1 تعاریف مفهومی. 11

فصل دوم: شناسایی و رتبه‌بندی عناصر تفکر استراتژیک

2-1 مقدمه. 14

2-2‌ تفکر استراتژیک چیست؟ 19

2-3 ضرورت و اهمیت تحقیق. 23

2-4 پیشینه تحقیق. 26

2-5  تفکر استراتژیک در جذب دانشجویان خارجی 29

2-6  فرضیه‌ها 35

2-6-1  تفکر استراتژیک در سطح فردی 35

2-6-2  تفکر استراتژیک در سطح گروهی. 39

2-6-3  تفکر استراتژیک در سطح سازمانی. 40

2-7  مدل مفهومی(نظری) تحقیق 48

2-8   خلاصه‌ای از بحث‌های ارائه شده در این فصل. 49

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

3-1 روش تحقیق 53

3-2  متغیرهای پژوهش 53

3-3  تعاریف عملیاتی متغیرها 55

3-4  جامعه آماری. 57

3-5  نمونه آماری 57

3-6   ابزار گردآوری داده‌ها. 58

3-6-1  روایی و پایایی پرسشنامه. 58

3-6-1-1  پایایی 58

3-6-1-2  روایی 60

3-7  روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها. 61

3-7-1  آمار توصیفی 61

3-7-2  آمار استنباطی. 62

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1   مقدمه. 65

4-2  آمار توصیفی. 65

4-3  آمار استنباطی 69

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

5-1  بحث و نتیجه‌گیری 76

5-2  محدودیت های پژوهش 77

5-3  پیشنهادات آتی 77

5-4  پیشنهادات کاربردی 78

منابع. 79

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

جدول 2-1: تعداد دانشجویان خارجی در برخی دانشگاه‏های دنیا. 31

جدول 3-1‌: متغیرهای فرضیات پژوهش 55

جدول 3-2‌: بررسی پایایی مدل با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرونباخ. 59

جدول 3-3‌: بررسی معیار پایایی ترکیبی مدل. 59

جدول 3-4‌: بررسی میانگین روایی همگرای مدل. 61

جدول 4-1‌: درصد فراوانی گویه‌های پژوهش. 65

جدول 4-2‌: آمار توصیفی گویه‌های پژوهش. 68

جدول 4-3‌: آزمون کلموگروف – اسمیرنوف جهت بررسی نرمال بودن داده‌ها. 69

جدول 4-4‌: ساختار مدل pls‌، ضرایب متغیرهای مستقل 70

جدول 4-5‌: ساختار مدل pls‌، ضرایب متغیرهای اصلی 71

جدول 4-6‌: ضرایب همبستگی فاکتورهای اصلی. 72

جدول 4-7‌: معادله خط رگرسیون چند متغیره. 72

جدول 5-1‌: رتبه‌بندی متغیرها بر اساس ضرایب به‌دست آمده. 77

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال
شکل 2-1‌: الگوی استراتژیک ذهنی 23

شکل 4-1‌: خروجی نرم‌افزار آموس درباره ضرایب متغیرها و معنی‌داری آنها. 71

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده
تفکر استراتژیک ابزار مهمی است که مدیران ارشد امروزی باید بدان مجهز باشند و به عنوان یک برگ برنده در عرصه‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی شناخته می‌شود و همچنین به مدیران این امکان را می‌دهد که ریسک، سود و هزینه‌های حاصل از تصمیماتشان را ارزیابی کنند. تفکر استراتژیک بیش از جنبه‌های فرایندی و متدولوژیک به استراتژی به عنوان یک هنر نگاه می‌کند و در محیط پرتحول و غیرقابل پیش‌بینی امروز رویکرد مناسب و راهبری سازمان شمرده می‌شود رویکردی که می‌تواند برای سازمان یک مزیت رقابتی بیافریند. بنابراین هدف از تدوین این رساله، شناسایی و رتبه‌بندی عناصر تفکر استراتژیک، جهت جذب دانشجویان خارجی است که یکی از سیاست‌های اصلی دانشگاه‌های معتبر جهان می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هر سه سطح تفکر استراتژیک ارتباط معنی‌دار و مثبتی با تفکر استراتژیک دارند، به‌طوری که مهم‌ترین نقش و بالاترین ضریب مربوط به سطح سازمانی 4563/0‌، پس از آن سطح گروهی 3256/0‌، و در نهایت سطح فردی 2310/0‌، می‌باشد.

 

واژه‌های کلیدی: تفکر استراتژیک، عناصر تفکر استراتژیک.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول
 

کلیات
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

            1-1 مقدمه
تفکر استراتژیک به عنوان یکی از دو قابلیت اصلی رهبران دارای عملکرد برجسته برشمرده شده است (کالینز[1]،‌2000).‌ از دیدگاه مینتزبرگ، تقویت تفکر استراتژیک، به تدوین استراتژی‌های بهتر منجر می‌شود.

وی معتقد است مدیرانی که مجهز به قابلیت تفکر استراتژیک هستند قادرند، سایر کارکنان را به یافتن راهکارهای خلاقانه برای موفقیت سازمان ترغیب کنند(مینتزبرگ[2]، 1994). این دست از مدیران، سازمان را آنگونه که باید باشد می‌بینند نه آنگونه که هست(ناصحی فر، 1387). به این ترتیب می‌تون تفکر استراتژیک را پیش درآمدی بر طراحی آینده سازمان دانست(پیلگرینو[3]، 2001). این امر مستلزم فراتر رفتن اندیشه مدیران از عملیات روزمره با هدف تمرکز بر قصد و نیت استراتژیک بلند مدت مورد نظر برای کسب و کار است(مرلین[4]، 2008). تفکر استراتژیک فعالیت‌هایی چون گردآوری اطلاعات، تحلیل و بحث و تبادل نظر در خصوص شرایط حاکم بر سازمان(ارلی[5]، 2006) و در شرکت‌های دارای فعالیت‌های متنوع، پاسخگویی به سؤلات اساسی در مورد پورتفوی سازمان را شامل می‌شود(نادلر[6]، 2004).

آبراهام، تفکر استراتژیک را شناسایی استراتژی‌های قابل اطمینان و یا مدل‌های کسب و کاری می‌داند که به خلق ارزش برای مشتری منجر شود. او معتقد است جستجو برای یافتن گزینه‌های استراتژیک مناسب، که معمولاً به عنوان بخشی از فرآیند مدیریت استراتژیک انجام می‌گیرد، در واقع نتیجه عملی تفکر استراتژیک است(آبراهام[7]، 2005). گرتس نیز نقش تفکر استراتژیک را تلاش برای نوآوری و تجسم آینده‌ای جدید و     بسیار متفاوت برای سازمان می‌داند که ممکن است منجر به تعریف مجدد استراتژی‌های اصلی و یا حتی صنعتی که شرکت در آن فعالیت می‌کند شود(گراتز[8]، 2002). بنابراین می‌توان گفت تفکر استراتژیک یک فرآیند مداوم است که هدف آن رفع ابهام و معنا بخشیدن به یک محیط پیچیده است(بون[9]، 2005). این فرآیند تجزیه و تحلیل موقعیت و همچنین ترکیب خلاقانه نتایج تحلیل در قالب یک برنامه استراتژیک موفقیت آمیز را در بر می‌گیرد(واگفای[10]، 1998).

تفکر استراتژیک مدیر را قادر می‌سازد تا بفهمد چه عواملی در دستیابی به اهداف مورد نظر مؤثر است و کدامیک مؤثر نیست و چرا، و چگونه عوامل مؤثر برای مشتری ارزش می‌آفریند؟ این بصیرت نسبت به عوامل تأثیر گذار در خلق ارزش، قدرت تشخیص ایجاد می‌کند. بدون این تشخیص، صرف منابع(مادی و غیر مادی) سازمان برای دستیابی به موفقیت بی‌حاصل خواهد بود. از دیدگاه مینتزبرگ، تقویت تفکر استراتژیک به تدوین استراتژی‌های بهتر منجر می‌شود. او معتقد است مدیرانی که مجهز به قابلیت تفکر استراتژیک هستند قادرند، سایر کارکنان را به یافتن راهکارهای خلاقانه برای موفقیت سازمان ترغیب کنند. آنها سازمان را به گونه‌ای که باید باشد می‌نگرند و نه به گونه‌ای که هست. به این ترتیب می‌توان تفکر استراتژیک را پیش درآمدی بر طراحی آینده سازمان دانست(کریمی و فرحناک، 1391).

اکثر اندیشمندانی که در زمینه تفکر استراتژیک به مطالعه و پژوهش می‌پردازند، این نوع تفکر را به عنوان سبک جداگانه‌ای از اندیشیدن، در برابر انواع دیگر تفکر از قبیل تفکر سیستمی، شهودی، تحلیلی مطرح می‌کنند. به عنوان مثال، کن ایچی اومای[11] که از مشاوران برجسته در شرکت مک کینزی است، تفکر استراتژیک را در برابر تفکر سیستمی و شهودی مطرح کرده و به مقایسه آنها پرداخته است. او می گوید: یک متفکر استراتژیک، در زمان مواجه شدن با مشکلات، رویدادها یا موقعیت‌هایی که در ظاهر یک “کل” هماهنگ را تشکیل می‌دهند، آنها را به اجزای تشکیل دهنده اش تقسیم می‌کند. پس از شناخت اجزا و اهمیت آنها، با بهره گرفتن از توان فکری، مجدداً آنها را طوری ترکیب می‌کند که بیشترین مزیت را برایش داشته باشد(کریمی و فرحناک،‌1391).

از دید کیلروی و مکینلی[12] یک استراتژیست باید قادر باشد از انواع تفکر خطی و غیر خطی به طور همزمان استفاده کرده و بتواند واگرایی حاصل از تفکر غیرخطی را با تفکر خطی همگرا کند. تفکر پیوندی که در آن یک متفکر، سبک‌های فکر کردن خطی و غیرخطی را با هم ادغام می‌کند، نیرومندتر از یک رویکرد خطی برای تفکر است، که در حال حاضر در اکثر سازمان‌ها رایج است. روشی که اکثر مدیران امروزی در تفکر از آن استفاده می کنند، عمدتاً بر مبنای یک سیستم خطی تفکر بوده و از استدلال منطقی منتج می‌شود. این نوع تفکر، در برگیرنده جمع‌آوری داده‌ها، تجزیه و تحلیل آنها، داوری، استدلال و نقد و بررسی است. در سال‌های اخیر، در دسترس بودن کامپیوترهای شخصی و افزایش قدرت پردازش، باعث استفاده بیشتر از سبک تفکر خطی در دنیای کسب و کار شده است (کیلروی و مکینلی[13]، 1997).

‌‌برای اینکه فردی بتواند در فرایند کسب‌ و ‌کار بطور مؤثر فکر کند، باید تا زمانی که ماهیت مشکل یا موضوعی که در مورد آن فکر می‌کند به خوبی درک نشده و یا راه‌حل‌های ممکن شناسایی نشده‌اند، بکارگیری استدلالات منطقی را به تعویق بیاندازد. در عصر حاضر، تعداد زیادی از مدیران، قبل از اینکه به اندازه کافی به مسأله‌ای که در جستجوی حل آن هستند فکر کنند، و یا حتی قبل از اینکه آن را به خوبی تعریف کنند، به کامپیوترهای شخصی خود روی آورده و شروع به ایجاد صفحات گسترده می‌کنند. در حالی که، برای حل مشکلات در عصر حاضر،‌ یک فرایند تفکر پیوندی مورد نیاز است(کیلروی و‌ مکینلی،‌1997).

دانشگاه، یکی از سازمان‌هایی است که با اهداف مختلف می‌تواند موجبات جذب دانشجویان خارجی را برای تحصیل در دانشگاه‌های کشور فراهم سازد. به عنوان مثال یکی از مهمترین اهداف وزارت علوم در این زمینه ترویج فرهنگ و زبان فارسی است و هنگامی که این دانشجویان برای تحصیل به ایران می‌آیند، باید زبان فارسی را فرا بگیرند و همین باعث آشنایی این دانشجویان با فرهنگ و رسوم ایران می‌شود. بنابراین این افراد با فرهنگ ما آشنا شده و توانمندی کشور ایران را می‌بینند، و هنگامی که به کشور خود بازمی‌گردند به صورت غیر مستقیم سفیر فرهنگی ایران در کشورهای خود می‌شوند.

از سوی دیگر، جذب دانشجویان خارجی، یکی از سیاست‌های اصلی دانشگاه‌های معتبر جهان است و این دانشگاه‌ها بیشترین درآمد شهریه‌ای خود را از دانشجویان غیر بومی دریافت می‌کنند. در واقع با این‌که دانشجویان غیر بومی سهم کمتری از تعداد دانشجویان دانشگاه‌ها را تشکیل می‌دهند، اما عمده درآمدهای دانشجویی این دانشگاه‌ها از این طریق به دست می‌آید. به همین دلیل، این دانشگاه‌ها تلاش می‌کنند با فراهم کردن امکانات رفاهی خوب و افزایش اعتبار دانشگاه، به جذب دانشجویان خارجی بپردازند. بنابراین تأمین هزینه‌های مالی دانشگاه نیز می‌تواند یکی دیگر از دلایل جذب دانشجویان خارجی باشد. لذا با توجه به این گفته‌ها، ضرروت شناسایی و رتبه‌بندی استراتژی‌های تفکر مشخص می‌شود. رساله حاضر با توجه به اهمیت این موضوع در پی شناسایی و رتبه‌بندی عناصر تفکر استراتژیک در دانشگاه با بهره گرفتن از معادلات ساختاری می باشد که نتایج مربوطه در فصل‌های آتی ارائه گردیده است.

 

1-2  بیان مسأله
موضوع “تفکر استراتژیک” در بیش از یک دهه گذشته در حوزه مدیریت استراتژیک بسیار مورد توجه بوده و در تحقیقات بسیاری به اهمیت دار بودن قابلیت تفکر استراتژیک برای مدیران اشاره شده است (کالینز، 2000). اگر یک مدیر یا رهبر، بخواهد مؤثر واقع شود، باید مهارت‌های مربوط به تفکر استراتژیک خود را بهبود بخشد. تفکر استراتژیک، فرآیندی است که طی آن مدیر یا رهبر می‌آموزد که چگونه آرمان تجاری خود را به وسیله کار گروهی و تفکر انتقادی تعریف نماید. تفکر استراتژیک، ابزاری است که به مدیران کمک می‌کند تا با تغییرات روبرو شده و برای ایجاد تحول، برنامه‌ریزی نموده و فرصت‌های جدید را تجسم نماید. لازمه تفکر استراتژیک، داشتن تفکر استراتژیک است (سلطانی، 1384). یک بنگاه یا شرکت می‌تواند بدون تفکر استراتژیک رسمی به حیات خود ادامه دهد ولی بقای آن، بدون داشتن تفکر استراتژیک، امکان پذیر نخواهد بود. مینتزبرگ معتقد است تفکر استراتژیک عبارت است از فرآیند تجزیه و تحلیل و تقسیم یک هدف در قالب مراحلی قابل پیش بینی و اجراء، و تفکر استراتژیک فرآیند ترکیب، شم و خلاقیت است که با ایجاد چارچوبی یکپارچه از دیدگاه آرمان‌ها، سازمان را جلوتر از رقبا قرار می‌دهد (طبیبی و ملکی، 1386). تفکر استراتژیک به سازمان‌ها کمک می‌کند تا برنامه‌ریزی استراتژیک خود را به صورت مؤثری تدوین نمایند. ترکیب فرآیندهای تفکر استراتژیک، برنامه‌ریزی استراتژیک و اجرای برنامه، در ایجاد مزیت‌های رقابتی پایدار به سازمان‌ها کمک می‌کند. تفکر استراتژیک پیش نیاز اساسی برنامه‌ریزی و مدیریت استراتژیک بوده و وجود آن، هدف گذاری و شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدات و استراتژی‌های منتج از آنها را تسهیل می کند (فروزنده، 1387). تفکر استراتژیک در اقدام استراتژیک نیز مؤثر بوده و اثربخشی و کارایی مدیریت در تخصیص منابع، تغییر ساختار، تغییر فرهنگ، مدیریت مقاومت در برابر تغییر و مدیریت تعارضات، تحت تأثیر آن قرار دارد.

تفکر استراتژیک به عنوان یکی از دو قابلیت اصلی رهبران دارای عملکرد برجسته برشمرده شده است (کالینز، 2000). از دیدگاه مینتزبرگ، تقویت تفکر استراتژیک، به تدوین استراتژی‌های بهتر منجر می شود. وی معتقد است مدیرانی که مجهز به قابلیت تفکر استراتژیک هستند قادرند، سایر کارکنان را به یافتن راهکارهای خلاقانه برای موفقیت سازمان ترغیب کنند (مینتزبرگ، 1994). این دست از مدیران، سازمان را آن گونه که باید باشد می‌بینند نه آن گونه که هست (ناصحی‌فر، 1387). به این ترتیب می‌توان تفکر استراتژیک را پیش درآمدی بر طراحی آینده سازمان دانست (پیلگرینو، 2001). این امر مستلزم فراتر رفتن اندیشه مدیران از عملیات روزمره با هدف تمرکز بر قصد و نیت استراتژیک بلند مدت مورد نظر برای کسب و کار است (مرلین، 2008). تفکر استراتژیک فعالیت‌هایی چون گردآوری اطلاعات، تحلیل و بحث و تبادل نظر در خصوص شرایط حاکم بر سازمان (ارلی، 2006) و در شرکت‌های دارای فعالیت متنوع، پاسخگویی به سؤالات اساسی در مورد پورتفوی سازمان را شامل می‌شود (نادلر، 2004). بر اساس نتایج تحقیقی که با هدف شناسایی مهارت‌های مدیریتی مورد نیاز برای مدیران کشورهای آسیایی انجام شده است، تفکر استراتژیک از سوی تمامی پاسخ دهندگان به عنوان اولین و یا دومین مهارت مورد نیاز برای بهبود عملکرد مدیران شناسایی شده است (واکابایشی[14]، 2001).

بنابراین می‌توان گفت، شرایطی که امروزه در بسیاری از سازمان‌های دنیا و ایران حاکم است، تفاوت شگرفی با گذشته پیدا کرده است. مدیران روز به روز بیشتر متوجه این حقیقت شده‌اند که کوشش‌های پراکنده‌ی جزئی برای حل مسائل پیچیده‌ی سازمانی کافی نیست و امروزه تفکر جامعتری لازم است تا بتوان راهبردهای هماهنگ شده‌ای را برای بهبود سازمان تدوین نمود که با شرایط و الزامات قابل پیش بینی و غیرقابل پیش بینی سال‌های آینده منطبق و سازگار باشند. ازآنجا که مدیریت، مهم‌ترین عامل در بهبود و توسعه‌ی سازمان‌ها محسوب می‌شود (بهرامی، 1389)، مدیران و مسئولین در چنین شرایطی برای حفظ موقعیت خود در درون محیط رقابت و اداره فعالیت‌های چند بعدی و پیچیده به ابزارها و تکنیک‌های جدیدی نیازمندند. ابزارهایی که امکان عکس العمل مناسب را برای آنان در برخورد با رویدادهای غیرقابل انتظار و ناگهانی فراهم سازد (قاسم‌پور، 1378). و تفکراستراتژیک از جمله مفاهیم و ابزارهایی است که برای این منظور در کشورهای مختلف مورد عنایت جدی مدیران ارشد و عالی و صاحب‌نظران قرار گرفته است. و از آنجا که نهادهای آموزشی، خصوصاً مراکز آموزش عالی و دانشگاه‌ها از جمله سازمان‌های بزرگ و پیچیده‌ای هستند که بیشتر از سایر سازمان‌ها با نیروی انسانی در ارتباطند و عهده دار تربیت و تأمین نیروی انسانی متخصص و کارآمد در جامعه هستند، بنابراین از حساسیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشند، لذا مدیریت مؤثر در آنها مهم، و نیازمند روش مناسبی است. بدین منظور با توجه به اهمیت و حساسیت نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران، ضرورت شناسایی و رتبه‌بندی استراتژی‌های تفکر مشخص می‌شود. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت این موضوع در پی شناسایی و رتبه‌بندی عناصر تفکر استراتژیک در دانشگاه با بهره گرفتن از سیستم معادلات ساختاری می‌باشد.

1-3  اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
اهمیت برنامه ریزی استراتژیک فقط در پیش بینی دقیق آینده نبوده، بلکه در پاسخگویی به آینده نیز می‌باشد و این موضوع نیز از طریق تفکر استراتژیک مستمر، امکان پذیر است. تفکر استراتژیک به سازمان‌ها کمک می کند تا برنامه‌ریزی استراتژیک خود را به صورت مؤثری تدوین نمایند. ترکیب فرایندهای تفکر استراتژیک، برنامه ریزی استراتژیک و اجرای برنامه، در ایجاد مزیت‌های رقابتی پایدار به سازمان‌ها کمک می کند(گلکار و ناصحی‌فر، 1381).

در یک چارچوب کلی، تفکر استراتژیک، برنامه ریزی استراتژیک و اقدام استراتژیک، مانند مغز، قلب و دست‌ها فرض می شوند. بدین ترتیب، دست‌ها وظیفه اجرای استراتژی(اقدام استراتژیک) را برعهده داشته، قلب به دنبال جمع‌آوری و تخصیص منابع( برنامه‌ریزی استراتژیک) بوده و مغز(تفکر استراتژیک) وظیفه عملی ساختن برنامه‌ریزی استراتژیک با توجه به متغیرهای داخل و خارج سازمان را بر عهده دارد. در حقیقت تفکر استراتژیک بر برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک تأثیر حیاتی دارد، چرا که شناخت متغیرهای فرصت‌ها و تهدیدات، نقاط قوت و ضعف و استراتژی های منتج از آنها تحت تأثیر قدرت فکر استراتژیست‌های یک سازمان بوده و از طرفی اجرای استراتژی نیز بدون تفکر استراتژیک انجام نخواهد شد(گلکار و ناصحی‌فر، 1381).

بنابراین می‌توان گفت برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک، استراتژی‌های لازم برای رسیدن به هدف‌هایی که در راستای مأموریت سازمان می‌باشند را تعیین می‌کنند ولی در اجرای این استراتژی‌ها وجود تفکر استراتژیک ضروری است. بدون تفکر استراتژیک، تغییر ساختار، تغییر فرهنگ، حذف مقاومت کارکنان، تخصیص بهینه‌ی منابع، حل تعارضات و انگیزش کارکنان، بدرستی انجام نخواهد شد. در حقیقت لازمه تفکر استراتژیک، برخورداری از توانایی لازم برای تحلیل کلی سازمان و صنعت است و یکی از روش‌های توسعه تفکر استراتژیک، بکارگیری مدیران توانمندی است که بر روی چشم اندازهای مختلف سازمان، فکر می‌کنند.

بررسی ادبیات موضوع در زمینه شناسایی و رتبه بندی عناصر تفکر استراتژیک، حاکی از آن است که اگرچه تحقیقات پیشین در این زمینه دارای شباهت‌هایی هستند اما تا کنون نتایج این مطالعات به صورت یکپارچه مورد بررسی قرار نگرفته و عناصر تفکر استراتژیک در قالب یک مدل منسجم که بیانگر روابط میان اجزاء باشد ارائه نشده است.

1-4  هدف اصلی پژوهش
 

بررسی رابطه تفکر استراتژیک با ابعاد فردی آن.
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با ابعاد گروهی آن.
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با ابعاد سازمانی آن.
 

1-5  اهداف ویژه
 

بررسی رابطه تفکر استراتژیک با دیدگاه سیستمی(بعد فردی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با تمرکز بر قصد و نیت استراتژیک(بعد فردی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با خلاقیت(بعد فردی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با استفاده هوشمندانه از فرصت‌ها(بعد فردی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با تفکر فرضیه محور(بعد فردی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با تنوع مرتبط با شغل(بعد گروهی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با تعارض مرتبط با وظیفه(بعد گروهی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با تعارض رابطه‌ای(بعد گروهی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با فرهنگ سازمانی(بعد سازمانی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با مشارکت مدیریت میانی(بعد سازمانی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با ساختار سازمانی(بعد سازمانی).
بررسی رابطه تفکر استراتژیک با فرآیندها و سیستم‌ها(بعد سازمانی).
 

[1] Collins

[2] Mintzberg

[3] Pellegrino

[4] MERLIN

[5] Early

[6] Nadler

[7] Abraham

 

 

سایت های دیگر :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 

فهرست مطالب

        عنوان.                                                                                                 صفحه

1                   فصل اول 1

1-1- مقدمه. 2

1-2- بیان مسأله. 3

1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق 4

1-4- اهداف تحقیق 5

1-5- سؤالات تحقیق 5

1-6- متغیرهای تحقیق 5

1-7- روش‌شناسی تحقیق 5

1-8- جامعه آماری، روش نمونه‏گیری و حجم نمونه. 6

1-9- روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها 6

1-10- قلمرو تحقیق 7

1-10-1- قلمرو موضوعی 7

1-10-1- قلمرو مکانی 7

1-10-2- قلمرو زمانی 7

1-11- تعریف نظری واژه‏ها و اصطلاحات 7

1-11-1- تعاریف نظری خودپنداره. 7

1-11-2- تعاریف نظری عوامل موثر بر خودپنداره. 8

1-11-3- تعاریف نظری انضباط در سازمان 8

1-12- تعریف عملیاتی واژه‏ها و اصطلاحات 9

1-12-1- تعریف عملیاتی خودپنداره. 9

1-12-2- تعریف عملیاتی انضباط در سازمان 12

2                   فصل دوم. 14

2-1- مقدمه. 14

2-2- خودپنداره. 16

2-2-1- دیدگاه اجتماعی 16

2-2-2- دیدگاه شناختی 16

2-2-3- دیدگاه شناختی – اجتماعی 17

2-3- اهمیت و کاربرد خودپنداره. 17

2-3-1- سطح زیستی 17

2-3-2- سطح روانی 17

        . عنوان                                                                                          صفحه                                 

2-3-3- سطح اجتماعی 17

2-3-4- سطح فرهنگی 17

2-4- مفاهیم خودپنداره. 18

2-5- تعریف ترکیبی از خود. 20

2-5-1- خودسازمان‌یافته. 20

2-5-2- خودپویا 21

2-6- تقسیم بندی خود از نظرویلیام جیمز. 21

2-6-1- خود مفعولى 21

2-6-2- خود فاعلى 21

2-7- جنبه‌های خودپنداره پدیدار شناختی 22

2-8- علل پیدایش پدیده خود و خودپنداره. 23

2-9- دیدگاه‌های دیگرصاحب نظران غربی 23

2-9-1- نظریه‌های اولیه مربوط به خود. 23

2-9-2- کارل راجرز(1937) 23

2-9-3- آبراهام مازلو(1943) 25

2-9-4- آلفرد آدلر(1908) 25

2-9-5- کوپر اسمیت(1967) 26

2-9-6- اریک اریکسون(1950) 26

2-9-7- فرانکن(1994) 27

2-9-8- سنت کلر. 28

2-10- دیدگاه اسلام. 28

2-11- خودپنداره یک الگوی‌ذهنی چندبعدی 30

2-12- انضباط 31

2-13- مفاهیم انضباط 31

2-14- نظریات و رویکردهای انضباط 35

2-14-1- هابز و آگوست کنت 36

2-14-2- مارکس و دورکیم. 36

2-14-3- تیلور 36

2-14-4- فایول 37

2-14-5- دیدگاه اسلام. 38

2-14-6- دیدگاه دوره‌ی متاخر. 39

2-15- انضباط در سازمان 41

عنوان                                                                                                               صفحه                                                                                                                        2-16- مدل سه شاخگی ساختار-رفتار-زمینه. 47

2-17- پیشینه و ادبیات تحقیق 48

2-17-1- پیشینه‌ی پژوهشی خارجی 48

2-17-2- پیشینه‌ی پژوهشی داخلی 51

2-18- مدل مفهومی تحقیق 57

3                   فصل سوم. 58

3-1- مقدمه. 59

3-2- روش تحقیق 59

3-3- جامعه آماری پژوهش. 61

3-4- نمونه‌ آماری پژوهش. 62

3-4-1- انتخاب حجم نمونه. 63

3-5- روش گردآوری اطلاعات و داده‌ها 64

3-5-1- مطالعات کتابخانه‌ای 64

3-5-2- روش پیمایشی 65

3-6- نحوه‌اجرای پژوهش. 66

3-6-1- تکنیک دلفی 66

3-6-2- جمع‌آوری و تکمیل  پرسشنامه‌ی تحقیق 70

3-7- روایی و پایایی ابزار پژوهش. 71

3-7-1- روایی پرسشنامه. 71

3-7-2- پایایی پرسشنامه. 72

3-8- روش و فنون آماری مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل مشاهدات 72

3-8-1- آمار توصیفی 74

3-8-2- آمار استنباطی 74

3-8-3- نرم‌افزارهای مورد استفاده در پردازش داده‌ها 74

4                      فصل چهارم. 76

4-1- مقدمه. 76

4-2- تحلیل توصیفی گزینه‌های ابزار تحقیق 76

4-2-1- توزیع فراوانی جنسی پاسخگویان 77

4-2-2- توزیع فراوانی وضعیت تأهل پاسخگویان 78

4-2-3- توزیع فراوانی سنی پاسخگویان 79

4-2-4- توزیع سطح تحصیلات پاسخگویان 80

4-2-5- توزیع فراوانی وضعیت درآمد پاسخگویان 81

عنوان                                                                                                        صفحه                                                                                                                        4-2-6- توزیع فراوانی سابقه‌کاری پاسخگویان 82

 4-3- آمار توصیفی متغیرهای اصلی پژوهش. 83

4-3-1- خودپنداره. 83

4-3-2- انضباط کارکنان 89

4-4- استنباط‌های مرتبط با فرضیات تحقیق 90

4-4-1- پاسخ به سئوال اول تحقیق 90

4-4-2- پاسخ به سئوال دوم تحقیق 92

4-4-3- پاسخ به سئوال سوم تحقیق 94

4-4-4- یافته‌های جانبی 97

5                   فصل پنجم. 101

5-1- مقدمه. 101

5-2- یافته‌های تحقیق 103

5-2-1- پاسخ به سئوال اول تحقیق 106

5-2-2- پاسخ به سئوال دوم تحقیق 107

5-2-3- پاسخ به سئوال سوم تحقیق 109

5-3- پیشنهادات مبتنی بر یافته‌های تحقیق 111

5-4- پیشنهادات محقق 113

5-5- پیشنهادات برای تحقیقات آینده. 114

5-6- محدودیت‌های تحقیق 114

6                      فهرست منابع. 117

6-1- منابع فارسی 117

6-2- منابع لاتین 123

7                   پیوست‌ها 126

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                    صفحه                  جدول ‏1‑1 گویه‌های مرتبط با مولفه‌های تحقیق(خودپنداره) 10

جدول ‏1‑2 گویه‌های مرتبط با نمودهای تحقیق(انضباط) 12

جدول ‏2‑1 گونه شناسی انضباطی کارکنان (فنلی،1998) 33

جدول ‏2‑2 انضباط بدون مجازات (دیک گروت،2001) 45

جدول ‏3‑1 شاخص‌های بدست آمده ازطرح دلفی 69

جدول ‏3‑2 ضرایب قابلیت اعتمادهریک ازابزارهای اندازه‌گیری تحقیق (پرسشنامه‌ها) 73

جدول ‏4‑1 توزیع جنسی پاسخگویان 77

جدول ‏4‑2 توزیع وضعیت تأهل پاسخگویان 78

جدول ‏4‑3 توزیع سنی پاسخگویان 79

جدول ‏4‑4 توزیع سطح تحصیلات پاسخگویان 80

جدول ‏4‑5 توزیع وضعیت درآمد پاسخگویان 81

جدول ‏4‑6 توزیع سابقه‌کاری پاسخگویان 82

جدول ‏4‑7 شاخص‌های توصیفی میزان تأثیر عامل فردی بر خودپنداره کارکنان اداره . 84

جدول ‏4‑8 شاخص‌های توصیفی میزان تأثیر عامل گروهی یا سازمانی خودپنداره کارکنان. 85

جدول ‏4‑9 شاخص‌های توصیفی میزان تأثیر عامل اجتماعی بر خودپنداره کارکنان اداره . 86

جدول ‏4‑10 مقایسه شاخص‌های توصیفی میزان تأثیر عوامل سه‌گانه . 88

جدول ‏4‑11 شاخص‌های توصیفی میزان انضباط کارکنان اداره کل راه و شهرسازی. 89

جدول ‏4‑12 نتایج آزمون t برای بررسی عوامل مؤثر بر خودپنداره از منظر کارکنان. 91

جدول ‏4‑13  آزمون آنالیز واریانس برای مقایسه میانگین امتیازات عوامل سه ‌گانه. 92

جدول ‏4‑14 نتایج آزمون دانکن برای مقایسه میانگین امتیازات تأثیر عوامل سه‌گانه . 93

جدول ‏4‑15 نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه خودپنداره. 95

جدول ‏4‑16 نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه  عوامل سه‌گانه . 96

جدول ‏4‑17 آزمون t– دو نمونه‌ای مستقل برای بررسی تأثیر جنسیت و وضعیت تأهل . 97

جدول ‏4‑18 آزمون آنالیز واریانس یکطرفه برای مقابسه میانگین خودپنداره در. 98

جدول ‏5‑1 مقایسه شاخص‌های توصیفی میزان تأثیر عوامل سه‌گانه فردی، گروهی . 104

جدول ‏5‑2 شاخص‌های توصیفی میزان انضباط کارکنان اداره کل . 106

جدول ‏5‑3 نتایج آزمون t برای بررسی عوامل مؤثر بر خودپنداره . 107

جدول ‏5‑4  آزمون آنالیز واریانس برای مقایسه میانگین امتیازات عوامل سه ‌گانه . 108

جدول ‏5‑5 نتایج آزمون دانکن برای مقایسه میانگین امتیازات تأثیر عوامل سه‌گانه. 108

جدول ‏5‑6 نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه خودپنداره و انضباط کارکنان 109

جدول ‏5‑7 نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطه . 110

 

فهرست اشکال

عنوان                                                                                                                                صفحه

شکل ‏2‑1 مدل سه شاخگی ” ساختار – رفتار – زمینه ” (میرزایی اهرنجانی ، 1377 ، ص 322) 47

شکل ‏2‑2  مدل مفهومی تحقیق57

شکل ‏3‑1  مراحل تحقیق61

شکل5-1 الگوی عوامل موثر بر خودپنداره.103

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودار

عنوان                                                                                                                      صفحه

 

نمودار ‏4‑1 نمودار دایره‌ای توزیع جنسی پاسخگویان 77

نمودار ‏4‑2 نمودار دایره‌ای وضعیت تأهل پاسخگویان 78

نمودار ‏4‑3 هیستوگرام توزیع سنی پاسخگویان 79

نمودار ‏4‑4 نمودار ستونی سطح تحصیلات پاسخگویان 80

نمودار ‏4‑5 هیستوگرام وضعیت درآمد پاسخگویان 81

نمودار ‏4‑6 هیستوگرام سابقه‌کاری پاسخگویان 82

نمودار ‏4‑7 نمودار هیستوگرام میزان تأثیر عامل فردی بر خودپنداره کارکنان . 85

نمودار ‏4‑8 نمودار هیستوگرام میزان تأثیر عامل گروهی یا سازمانی بر خودپنداره . 86

نمودار ‏4‑9 نمودار هیستوگرام میزان تأثیر عامل اجتماعی بر خودپنداره کارکنان ا. 87

نمودار ‏4‑10 نمودار مقایسه‌ی میزان تأثیر عوامل سه‌گانه فردی، گروهی یا سازمانی و اجتماعی . 88

نمودار ‏4‑11 نمودار هیستوگرام میزان انضباط کارکنان اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی 89

نمودار ‏4‑12 نمودار جعبه‌ای مقایسه میزان تأثیر عوامل فردی، گروهی یا سازمانی و اجتماعی بر . 94

نمودار ‏4‑13 نمودار پراکنش میان خودپنداره و انضباط کارکنان اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی 96

نمودار ‏5‑2 نمودار مقایسه‌ی میزان تأثیر عوامل سه‌گانه . 105

نمودار ‏5‑3 نمودار هیستوگرام میزان انضباط کارکنان اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی 106

نمودار ‏5‑4 نمودار جعبه‌ای مقایسه میزان تأثیر عوامل فردی، گروهی یا سازمانی و اجتماعی بر خودپنداره. 109

نمودار ‏5‑5 نمودار پراکنش میان انضباط و خودپنداره کارکنان اداره کل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی 110

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

کلیات پژوهش

 

 

 

 

 

1              فصل اول
 

1-1- مقدمه
موفقیت و پیروزی در زندگی، دوستی، کار، تحصیل و تقریبا هر اقدامی که برای آن کوشش می‌کنیم تا حد زیادی از تصورات شخصی ما سرچشمه می‌گیرد. به نظر می‌رسد افرادی که به ارزش شخصی خود اطمینان دارند و خود را فردی باارزش می‌دانند، موفقیت و خوشبختی را به سوی خود جذب می‌کنند مفهوم” خود” از موضوعاتی است که به لحاظ کانون توجه بودن، تاریخچه‌ای تقریبا طولانی دارد. آگاهی از خود نشان‌دهنده جنبه مهمی از تجربه پدیدار شناختی یا ذهنی انسان است. تعداد جالب توجهی از پژوهش‌ها نشان می‌دهند که چگونگی احساس انسان از خود در بسیاری از موقعیت‌ها بر رفتار او اثر می‌گذارد. درحال حاضر مهم ترین و رایج ترین اشکالات و اختلالات رفتاری را به خود نسبت داده‌اند(فروید[1]،173،1914).

به مفهوم خود به سه دلیل تاکید شده است: اول اینکه آگاهی از خود نشان‌دهنده جنبه مهمی از تجربه ذهنی انسان است .دوم اینکه تعداد جالب توجهی از پژوهش‌ها نشان می‌دهند که چگونگی احساس انسان از خود در بسیاری از موقعیت‌ها بر رفتار او اثر می‌گذارد و سوم اینکه مفهوم خود برای بیان جنبه‌های سازمان یافته و یکپارچه کنش شخصیت به کار رفته است(جلالی،1392،2).

محور اصلی و رکن اساسی سازمان، منابع و سرمایه‌انسانی آن محسوب می‌شود و توسعه سازمان منوط به استفاده بهینه، مطلوب و کارامد از منابع و به‌وی‍‍ژه نیروی انسانی آن است. بهترین سیستم ها بدون ایجاد زمینه مناسب در نیروی انسانی خود نمی‌توانند برنامه های خود را به انجام برسانند و نقطه حائز اهمیت ان است که نفس برنامه متکی به نوعی انضباط[2] است. همانطور که بیان شد چگونگی احساس انسان از خود در بسیاری از موقعیت‌ها بر رفتار او اثر دارد و مجموعه رفتارهای افراد در سازمان رفتار سازمانی و آن نیز رفتار اجتماعی، از جمله انضباط اجتماعی را شکل می‌دهد.

طی سال‌های اخیر مطالعات بسیاری در خصوص خودپنداره[3] و ارتباط آن با متغیرهای دیگری نظیر هویت، جنسیت، عزت نفس، موفقیت و پیشرفت تحصیلی و شایستگی در انجام دادن کار اجرا شده است. اما به ندرت پژوهش‌های در مورد شناسایی عوامل موثر بر خودپنداره و همچنین ارتباط آن با  انضباط سازمانی صورت گرفته است در این پژوهش عوامل موثر بر خودپنداره شناسایی و ارتباط آن با انضباط کارکنان در سازمان مورد بررسی قرار گرفت. از آنجا که مسائل مربوط به خودپنداره و انضباط در حوزه سازمان موضوع بسیار مهمی است لذا پژوهش در این مورد به پیشبرد هرچه بیشتر دانش این حوزه کمک خواهد کرد و زمینه ساز ارائه راهکارهای مناسب تر در خصوص مسائل و مشکلات مرتبط با آن خواهدشد.

1-2- بیان مسأله
از آنجایی که منابع‌انسانی از حساس‌ترین و فنی‌ترین منابع هر سازمان به حساب می‌آیند لذا جایگاهی عظیم در سازمان دارند. تحقق موفقیت سازمان منوط به بررسی رفتار فرد در سازمان دارد رفتاری که هر فرد در موقعیت‌های مختلف از خود نشان می‌دهد به طور مستقیم تحت تاثیر متصور و پنداری است که وی از کل وجود خود دارد. برداشتی که هر کس از خودش دارد بر رفتار و عمل او تاثیر می‌گذارد چونانکه  انسان‌ها معمولا آنگونه عمل می‌کنند که فکر می‌کنند هستند. با آنکه بیشتر تئوریسینهای”خویشتن پنداری” در دهه1970 و1980 تحقیقات خود را اجرا نمودند، در حال حاضر توجه عمومی به خویشتن پنداری رو به کاهش نهاده است خویشتن پنداری به صورت مداوم در تعامل با دیگر افراد تعدیل یافته وتحت تأثیر عوامل دیگر از قبیل درون‌گرایی و برون‌گرایی و عزت نفس  قرار می‌گیرد. با وجودی که در سایت تحقیقاتی اریک[4] حدود 6000 مطلب در این خصوص نوشته شده است ولی متأسفانه هنوز هم این اصطلاح برای عموم ناشناخته بوده و تعریف شفافی از آن ارائه نشده است و در خصوص پدیده«خود» حدود15 مفهوم مختلف مطرح شده است(استرین،1993). موفقیت سازمان‌های امروزی در تحقق بخشیدن به اهدافشان در گرو نیروی انسانی کارا و کارامدی است که در این سازمان ها وجود دارد و این مهم ، جز از طریق ایجاد یک سیستم انضباطی موثر بدست نمی‌آید(جزنی ،1380). همیشه در سازمان کارکنانی وجود دارند که مساله ساز هستند و با مسائلی از قبیل کم‌کاری، تمرد، غیبت‌های غیرموجه، تاخیر در ورود به محل کار ، درگیری با سرپرست و کارکنان دیگر و . باعث بی‌نظمی در سازمان شده و برنامه‌ها را مختل می‌سازند. بوجود آمدن این مسائل به نوبه خود باعث افزایش هزینه‌های سازمان در دستیابی به اهداف خود می‌شود. نظم و انضباط محافظ دوام و قوام ساختار جامعه و سازمان است. داشتن انضباط مستلزم انضباط فردی است و بدون وجود انضباط فردی، تحقق انضباط گروهی و سازمانی میسر نخواهد بود. توجه به بحث انضباط باعث کاهش نابهنجاری‌ها در سطح جامعه و به تبع آن سازمان ها می‌گردد. لذا شناخت عوامل موثر بر خودپنداره که بر رفتار وعمل انسان موثر بوده و رابطه آن با انضباط در  سازمان، جهت جلوگیری از بروز هرج و مرج برای انجام فعالیت‌های سازمانی امری ضروری و اجتناب ناپذیر است و ما در این پژوهش بدنبال پاسخ به این سوالات هستیم که :

عوامل موثر بر خودپنداره کدامند؟
دسته‌بندی این عوامل چگونه است؟
رابطه این عوامل و انضباط کارکنان اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی چگونه است؟
 

1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
امروزه منابع‌انسانی به عنوان ارزشمندترین سرمایه در سازمان ها به شمار می‌رود و بالاترین جایگاه را در امر توسعه دارند. بدون تردید مطالعه و بررسی هیچ یک از ابعاد وجودی انسان بدون مطالعه شخصیت وی امکانپذیر نیست و برای مطالعه شخصیت نیز توجه به مفهوم خود که هسته اصلی شخصیت محسوب می‌شود ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. رفتاری که هر فرد در موقعیت‌های مختلف از خود نشان می‌دهد به طور مستقیم تحت تاثیر متصور و پنداری است که وی از کل وجود خود دارد. وقتی فرد نسبت به کل وجود خود اعم از ویژگی‌های ظاهری, توانایی‌های ذهنی و جسمانی, ادراک و تصور منفی داشته باشد, این برداشت منفی در مجموعه اعمال و رفتارش منعکس می‌گردد و باعث می‌شود وی درتعامل با دیگران یا در مواجهه با موقعیت‌های محروم‌کننده نتواند کارائی لازم را از خود نشان دهد. در صورتی که افراد به دیدگاه های اصلی خود در زندگی دست یابند، با فراغ باز و با تمام توان و انرژی فکری و جسمی خود به کار می‌پردازند (شاکری‌نیا،1376،32).

برای فعالیت تمامی گروه های سازمانی، نیز انضباط امری ضروری است.خواسته‌های اعضاء باید کنترل شده و در جهت اهداف سازمانی سوق داده شود(کریمی ،488،1379) .علاوه بر این حقوق افراد حفظ شده و محیط آرامی برای کار در سازمان فراهم می‌شود. بحث انضباط سازمانی یکی از مسائل بسیار مهم است که باید مورد توجه قرار گیرد زیرا با توجه به نقش عظیم این نهاد در ساختن نسل آینده توجه به انضباط کارکنان می‌تواند باعث افزایش کیفیت خدمات آموزشی و کاهش هزینه‌های سازمان و افزایش بهره‌وری کارکنان شود که اینها باعث کاهش نابهنجاری‌ها در سطح جامعه و به تبع آن سازمان‌ها می‌گردد(ابطحی ،1381). از این رو دستیابی به محیطی آرام برای کار ،رشد کارکنان، انجام کارها به بهترین نحو و جلوگیری از بی‌انضباطی و هرج ومرج و مسئول دانستن خود کارمند برای حل مشکل، در سایه برقراری انضباط در سازمان امکان پذیر خواهد شد.

در اکثر تحقیقات خودپنداره بیشتر در فضاهای تربیتی و آموزشی در حوزه مدارس و دانشگاه  بحث شده است، در فضاهای سازمانی کمتر به آن پرداخته شده است و حتی می‌توان عنوان نمود بسیاری از مدیران سازمان‌های دولتی در ایران با این مفهوم آشنا نیستند، لذا اهمیت و ضرورت پژوهش حاضر را می‌توان در ضرورت آگاهی و شناخت مفهوم خودپنداره، شناسایی عوامل موثر بر آن در سازمانهای دولتی و رابطه آن با انضباط کارکنان در جهت افزایش سطح کیفی سازمان دانست و خلاء تحقیقاتی در حوزه‌ی شناخت و شناسایی عوامل موثر بر آن در حوزه سازمان ، اهمیت و ضرورت تحقیق دانست.

 

لذا این تحقیق بواسطه تجربیات وکاربرد قابل انتقالش در سازمان، دارای ارزش گسترده‌ای خواهد بودو نتایج این تحقیق دراکثر سازمانهای دولتی ونهادهای مشاوره‌ای مرتبط  باحوزه رفتار افراد، موثر خواهد بود. علاوه براین نتایجی این نوع تحقیقات می‌تواند راهگشایی باشد برای پژوهشگران و دانشجویان روانشناسی و مدیریت  که در این زمینه به تحقیق خواهند پرداخت.

1-4- اهداف تحقیق
این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر خودپنداره ودسته‌بندی این عوامل و رابطه آن با انضباط کارکنان در اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی طرح‌ریزی شده است.

شناسایی عوامل موثر بر خودپنداره و طبقه بندی آن
شناسایی وضعیت خودپنداره در اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی

 

سایت های دیگر :

فهرست مطالب ‌و

چکیده 1

فصل اول. 2

1-1 مقدمه. 3

3-1 ضرورت و اهمیت تحقیق. 6

1-4  اهداف تحقیق. 7

1-4-1 هدف کلی 7

1-5 فرضیه های تحقیق. 8

1-6 متغیرهای تحقیق. 8

1-6-1  متغیرهای مستقل. 8

1-6-2 متغیر وابسته. 8

شکل(1-1): مدل مفهومی تحقیق. 9

توسعه روندهای اجتماعی 12

جذابیت محتوا 12

بازاریابی الکترونیکی 12

2-1 مقدمه. 15

2-2 مبانی نظری تحقیق: 16

2-2-18 مزایای فناوری اطلاعات 55

2-2-19 ارتباطات در عصر اطلاعات رایانه‌ای 55

2-2-19-2 اینترانت 56

2-2-19-3 اکسترانت 56

2-2-19-4 پست الکترونیک. 57

2-2-19-5 ویدئو کنفرانس (تله کنفرانس) 57

2-2-19-6 سیستم‌های مشارکتی 58

2-2-19-7 ارتباط از راه دور. 58

2-2-20-2 دولت الکترونیک. 59

2-2-20-3 مزایای بالقوه دولت الکترونیک. 59

2-2-20-4  دلایل نیاز به دولت الکترونیک. 60

2-2-20-5 شهر الکترونیک: 61

2-2-21  بانکداری الکترونیک. 61

2-2-22  کار از راه دور. 62

2-2-23 سازمان مجازی 63

2-2-24 ادارات مجازی 63

3-1مقدمه. 68

3-2 روش تحقیق. 69

3-3 دامنه تحقیق. 70

روش نمونه گیری 71

3-4 روش تجزیه و تحلیل داده‌ها 71

3-5 روش و ابزار گردآوری داده‌ها 72

3-5-1 روش مطالعات نظری 72

3-5-2- روش مطالعات میدانی 72

3-7-3- آزمون کلموگروف- اسمیرنوف 77

5-1 مقدمه: 122

5-3 پیشنهادات 125

1-3-5 پیشنهادات مبتنی بر نتایج پژوهش: 125

4-5 محدودیتهای تحقیق. 129

 

 

 

 

چکیده

با ظهور و گسترش شبکه‌های بی‌سیم  ، امروزه نسل جدیدی از کاربردهای تجارت الکترونیکی تحت نام تجارت سیار  پدیدار شده است تلفن های همراه از پیش شرط های تجارت سیار هستند . در سالهای اخیر دیگر وسایل سیار از جمله وسایل دیجیتال شخصی نیز وارد بازار شده اند که  توانسته اند حجم معاملات سیار را گسترش دهند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و بررسی عوامل تاثیر گذار بر توسعه تجارت سیار در شهر کرمانشاه (مطالعه موردی : استفاده کنندگان گوشی تلفن همراه ) صورت گرفته است؛ این تحقیق بر حسب هدف یک تحقیق اکتشافی-کاربردی و از نظر نحوه­ی گردآوری داده­ ها توصیفی _ پیمایشی می­باشد. بر این اساس نمونه­ا­ی مشتمل بر 384 نفر از شهروندان شهر کرمانشاه  به شیوه ی  تصادفی ساده  انتخاب گردید و مورد بررسی قرار گرفتند. مدل مفهومی تحقیق بر مبنای مطالعات نظری طراحی و بر مبنای آن پرسشنامه­ای محقق ساخته طراحی گردید، سپس داده­های جمع­آوری شده با بهره گرفتن از آزمون ضریب هم بستگی و مدل یابی معادلات ساختاری مورد بررسی قرار گرفت. نرم افزار مورد استفاده در این تحقیق spss, Amos می­باشد. نتایج بررسی نشان داد که هر یک از ابعاد تحقیق (به غیر از توسعه تکنولوژی اطلاعات ) بر توسعه تجارت سیار اثر مثبت و معناداری دارند. پیشنهاد می­شود سازمانها اهمیت استفاده از تجارت سیار در عصر حاضر را درک نمایند و به این موضوع به عنوان اولویت اول سازمانها توجه کنند و به طور کلی مدیران باید با شناخت دقیق از مفاهیم، زیرساختها  و موانع پیش رو و با بهره گرفتن از تجربیات موفق در این عرصه خود را برای رویارویی با این موج عظیم جدید که به سرعت در جهان در حال گسترش است مهیا کنند.

واژگان کلیدی: تجارت سیار،توسعه تجارت سیار،  تلفن همراه ، شهرکرمانشاه
 

 
 

 
 

فصل اول
کلیات تحقیق

1-1         مقدمه
تجارت سیار را در واقع می توان تجارت الکترونیک بی سیم دانست، که روز به روز با توجه به گسترش تکنولوژی های ارتباطی بی سیم به شکل فزاینده ای گسترده تر می شود. تجارت سیار در واقع آغاز گر فصل جدیدی در تجارت جهانی است. آنچه که مسلم است در برخورد با هر پدیده نوظهور در عرصه علم و فن آوری ، اولین و اصلی ترین کار شناخت درست آن و بوجود آوردن درک کاملی از آن است . در کشور ما نیز چون تجارت الکترونیکی سیار پدیده ای نوظهور و تازه به نظر می رسد نیازمند آن است که از جنبه های مختلف مورد بررسی و شناخت قرار گیرد و چگونگی استفاده سریعتر و بهتر از آن مورد تحلیل و واکاوی قرار گیرد(داوری ،1386).

با ظهور و گسترش شبکه‌های بی‌سیم، امروزه نسل جدیدی از کاربردهای تجارت الکترونیکی تحت نام تجارت سیار  پدیدار شده است. تجارت سیار از طریق هزاران ابزار موبایلی نظیر تلفن‌های همراه،‌ ابزارهای دیجیتالی شخصی(PDA)[1]، دفترچه‌های یادداشت دیجیتالی و حتی داشبوردهای بی‌سیم اتومبیل ها در جریان است(چینگمون، 2011)[2]. از این رو است که تجارت سیار را آغازگر فصلی جدید در تجارت جهانی میخوانند و راه حل های سیار را برای تمامی گروه های درگیر مفید عنوان می­ کنند زیرا تجارت سیار تجارتی فراتر از مرزها است.
دولت ها و سازمان های امروزی برای ادامه بقای خود در این دنیای جدید باید خود را برای رقابتی سخت آماده کنند . چرا که عدم آمادگی برای تغییر و همسویی با این حرکت جهانی، پایانی جز حذف شدن از عرصه تجارت جهانی در پی نخواهد داشت. کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست. مدیران باید با شناخت دقیق از مفاهیم، زیر ساخت ها و موانع پیش رو و با بهره گرفتن از تجربیات موفق در این عرصه خود را برای رویارویی با این موج عظیم جدید که به سرعت در جهان در حال گسترش است مهیا کنند.

بیان مسأله
امروزه فناوری اطلاعات و ارتباطات محور توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورهای مختلف قرار گرفته است. تجارت سیار یکی از نمودهای عینی انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات در عرصه‌های اقتصادی است. ظهور اینترنت و تجاری شدن آن در دهه‌های اخیر شیوه‌های سنتی تجارت را متحول نموده است. تجارت سیار انقلابی در شیوه‌ها و رویه‌های تجاری گذشته ایجاد کرده و سرعت و صرفه‌جویی را در بهترین وجه جامه عمل پوشانده است. در محیط الکترونیکی فاصله‌های جغرافیایی و محدودیت‌های زمانی و مکانی منتفی و مبادلات تجاری بر پایه اطلاعات الکترونیکی انجام می‌شود. تجارت سیار با رفع موانع فراروی تجارت بین‌الملل روند تجارت جهانی را تسریع می کند. تجارت سیار از مزایا و پیامد‌های اقتصادی مهمی از قبیل گسترش بازار، کاهش قیمت منابع تولید، ارتقای بهره‌وری، کاهش هزینه‌های مبادلاتی، ایجاد اشتغال و کاهش تورم برخوردار بوده و در رشد درون‌زای اقتصادی نقش محوری دارد(میرحسینی و همکاران، 1391).

ما در دنیای امروز شاهد استفاده روز افزون از فناروی اطلاعات در زندگی شخصی و کاری خود هستیم. تلفن همراه به عنوان یک وسیله ارتباطی به سرعت راه خود را در میان کسب و کارها باز کرده است . استفاده روزافزون از اینترنت در کسب و کارها تحت عنوان تجارت الکترونیک، شاخه­ای جدید با نام تجارت سیار را به وجود آورده است در عصر حاضر پیشرفت فناوری و توسعه فناوری­های بسیار منجر به شکل گیری نوع جدیدی از تجارت الکترونیکی تحت عنوان تجارت سیار شده است و در تاریخ فناوری، هیچ پدیده‌ای امکانات و هیجانات تکنولوژی بی‌سیم را نداشته است. در واقع قرن 21 پلی است بین داستانهای علمی‌ـ تخیلی و تجلّی عملی آنها؛ آن هم با سرعتی نفس‌گیر. تکنولوژی ارتباطات بی‌سیم در همه وجوه و جوانب زندگی از جمله تجارت و بازرگانی نفوذ کرده است. به منظور حداکثر بهره‌برداری و آماده باش لازم برای آینده‌ای که ارتباطات در آن از طریق تکنولوژی‌های بی‌سیم انجام خواهد گرفت، آگاهی هر چه بیشتر در این زمینه، حیاتی به نظر می رسد. تجارت سیار فرصتهای بسیاری را به منظور ایجاد رابطــه فرد به فرد با مشتریان در دنیای تجارت الکترونیک ایجاد کرده است(دعائی و همکاران،1387).

تجارت سیار در واقع استفاده از فناوری­های بی سیم به منظور فراهم نمودن خدمات شخصی، مکان محور و آسان برای مشتریان ، کارمندان و شرکا است . ارزش اطلاعات و دسترسی هر زمانه و هرمکانه آن نه تنها توسط کشورهای پیشرفته صنعتی درک و به کار گرفته شده است بلکه کشورهای در حال توسعه نیز به اهمیت این موضوع برای حرکت به سوی پایدار پی برده اند. همانگونه که تجارت الکترونیک ، تجارت را آسان  می سازد تجارت سیار نیز به کمک ویژگی بی سیم بودن خود و با از بین بردن موانع مکانی بیشتر ، تجارت الکترونیکی را تسهیل می نماید(برترند و دیگران ، 2001)[3].

تجارت سیار[4]، همان تجارت الکترونیک از طریق فناوری های بی سیم است و در واقع جدید ترین نوع تجارت نوع تجارت الکترونیک محسوب می شود گرچه این تجارت هنوز در مراحل آغازین خود به سر می برد ولی تا به حال رشد فزاینده ای داشته است جامعه ما با پیشرفت فناوری در سالهای اخیر؛ شاهد رشد تجارت سیار بوده و همچنان گسترش آن را در سالهای آتی انتظار داریم. سرویس های مختلف تلفن های همراه هر روز ارزانتر و سریعتر و دستگاه های تلفن همراه کوچکتر، کاراتر و ارزانتر از گذشته به بازار عرضه می شوند که به خلق کارکردهای جدیدی منجر خواهد شد. علی رغم گسترش تعداد استفاده کنندگان از تلفن همراه در ایران، استفاده از این فناوری در امور تجاری و کسب و کار همچنان در سطح محدودی به سر می برد.  در حال حاضر تبلیغات با بهره گرفتن از سرویس پیام کوتاه[5]، پرداخت قبوض با بهره گرفتن از سیستم بانکداری سیار در مقیاس محدود توسط کاربران استفاده می شود. ایرانسل به عنوان سومین اپراتور فعال در ایران سرویس پیام چند رسانه ای[6] و سرویس اینترنت سیار[7] را برای برای اولین بار به ایرانیان ارائه کرده است. با وجود جمعیت 75 میلیونی که در پهنه وسیعی در سراسر ایران گسترانیده شده است، کاربردهای تجارت سیار همچنان محدود بوده که بنابراین در این پژوهش برآنیم که به شناسایی عواملی که بر توسعه تجارت سیار تاثیر می گذارند بپردازیم.

1-3         ضرورت و اهمیت تحقیق
 

    رشد سریع تکنولوژی ارتباطی بی‌سیم باعث نفوذ هر چه بیشتر اینترنت و تجارت سیار شده است. آگاهی از ادراکات و مقبولیت تجارت سیار توسط مشتریان اهمیت بالایی دارد. تجارت سیار نیز مانند تجارت الکترونیک باعث افزایش حجم معاملات، سود و درآمد خواهد شد، اما باوجود این مزایا، هنوز آگاهی نداشتن کاربران و فقدان ساختارهای زیربنایی تکنولوژیک به صورت مانعی برسر راه تجارت سیار و پذیرش آن عمل می‌کنندتجارت سیار به عنوان یکی از مهمترین بخش های سرمایه­گذاری و کاربرد تکنولوژی اطلاعات کسب  و کارها در نظر گرفته شده است. بازارتکنولوژی سیار در چند سال گذشته رشد چشم گیری داشته است و این امر منجر به پدیدار شدن فرصتهای جدیدی برای رشد تجارت سیار شده است . تلفن های همراه از پیش شرط های تجارت سیار هستند . در سالهای اخیر دیگر وسایل سیار از جمله وسایل دیجیتال شخصی نیز وارد بازار شده اند که  توانسته اند حجم معاملات سیار را گسترش دهند. هنگام بررسی تجارت سیار و کاربردهای آن دو مشخصه اصلی جلب توجه می نماید قابلیت حرکت و دسترسی بالا .قابلیت حرکت به توانایی انجام هر زمانه  تراکنش های کسب و کار بوسیله دستگاه همراه کاربران اشاره دارد و دسترسی یعنی کاربران در هر زمان به کمک دستگاه های همراه خود در دسترس خواهند بود(نقی و دیگران[8]، 2005).
تجارت سیار، همان تجارت الکترونیک از طریق فناوری بی سیم است و در واقع جدیدترین نوع تجارت الکترونیک محسوب می شود.گر چه این تجارت هنوز در مراحل آغازین خود بسر می برد ولی تا به حال رشد  زیادی داشته است.این تجارت باعث خواهد شد که کاربران به اطلا عات حساس تجاری و نیز توانمندی های ارتباطی در هر مکان و زمان، دست یابند( یانگ،  2005)[9].

تجارت سیار دارای پتانسیل ارائه خدمات تجاری و تفریحی به مشتریان در محیط های بی سیم می باشد پیشرفت های فنی دستگاه های محاسباتی و ارتباطاتی قدرتمندی نظیر کمک رسان دیجیتال شخصی و تلفن همراه را در اختیار کاربران نهاده است این نوع از اینترنت سیار با سرعت بالایی در حال گسترش است و پیشی گرفتن آن از اینترنت کامپیوتر های رومیزی در آینده ای در نزدیک دور از انتظار نیست( کیم و همکاران ، 2002)[10]. تجارت سیار فرصتهایی را به منظور دستیابی به مشتریان در مکانهای مختلف فراهم کرده و باعث شکل‌گیری شیوه‌های جدید خرید و ارائه خدمات شده است. سیستم‌های پرداخت الکترونیک در تجارت سیار که شامل صدور صورتحساب و پرداختهای الکترونیک هستند، هزینه‌های معاملات را کاهش داده‌اند. با توجه به اهمیت این موضوع تحقیق حاضر به دنبال بررسی عوامل تاثیر گذار بر توسعه تجارت سیار  در شهر کرمانشاه می باشد.
 

1-4  اهداف تحقیق
 

1-4-1 هدف کلی
هدف از مطالعه حاضر شناسایی و بررسی عوامل تاثیر گذار بر توسعه تجارت سیار در شهر کرمانشاه(مطالعه موردی : استفاده کنندگان گوشی تلفن همراه ) می باشد.

[1]Personal Digital Assistant

[2] Ching Mun

[3] Berterand,Vicent& others

 

 

سایت های دیگر :

کلمه های کلیدی : کارآفرینی، شناسایی فرصت کارآفرینانه ، گردشگری.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب
عنوان 
شماره صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق
 
1-1: مقدمه
2
1-2: بیان مساله
3
1-3: اهمیت موضوع
5
1-4: اهداف پژوهش
6
1-5: سوالات پژوهش
6
1-6: روش شناسی‌ پژوهش
7
1-7 : قلمرو پژوهش
7
1-7-1: قلمرو موضوعی
7
1-7-2: قلمرو مکانی
7
1-7-3: قلمرو زمانی
7
1-8 : جامعه آماری، نمونه آماری و روش نمونه‌گیری
7
1-9: تعریف مفهومی و عملیاتی  واژگان کلیدی
8
1-9-1: کارآفرینی
8
1-9-1-1: تعریف مفهومی
8
1-9-1-2: تعریف عملیاتی
8
1-9-2: شناسایی فرصت­های کارآفرینانه
8
1-9-2-1: تعریف مفهومی
8
1-9-2-2: تعریف عملیاتی
9
1-9-3: صنعت گردشگری
9
1-9-3-1: تعریف مفهومی
9
1-9-3-2: تعریف عملیاتی
9
1-10: ساختار فصل‌های پایان‌نامه 
9
فصل دوم: مروری بر پیشینه
2-1: مقدمه
12
2-2: ادبیات مرتبط با کارآفرینی
13
2-3: انواع کارآفرینی
14
2-4: ادبیات مرتبط با شناسایی فرصت
15
2-5: عوامل اثرگذار در شناسایی فرصت
17
2-5-1: هوشیاری کارآفرینانه
17
2-5-2: دسترسی اطلاعات و دانش سابق
18
2-5-3: تحقیق اکتشافی در برابر تحقیق هدفمند
18
2-5-4: شبکه ­های اجتماعی
19
2-5-5: ویژگی­های شخصیتی
19
2-6: الگوهای شناسایی فرصت
20
2-6-1:  جایگاه فرصت در الگوی کارآفرینی شین
20
2-6-2: الگوی تشخیص فرصت آردیچویلی و دیگران
21
2-6-3: چارچوب فکری جیمز ال موریسن در تحلیل محیط
21
2-6-4: الگوی شناسایی فرصت خلاقیت محور
22
2-6-5: الگوی شناسایی فرصت اولویک
24
2-7: مبانی نظری مرتبط با گردشگری
24
2-7-1: گردشگری مذهبی
28
2-7-2: زائر و گردشگر
29
2-8: گردشگری مشهد
29
2-8-1: اجزاء مؤثر بر گردشگری در مشهد
30
2-9: نقش کارآفرینی در گردشگری
32
2-10: نقش گردشگری در کارآفرینی
33
2-11: تحقیقات پیشین
43
2-11-1: تحقیقات داخلی
34
2-11-2: تحقیقات خارجی
36
2-12: جنبه نوآوری و مدل مفهومی
37
2-13: جمع‌بندی 
39
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
3-1: مقدمه
41
3-2: موضوع پژوهش
41
3-3: نوع پژوهش
41
3-4: جامعه ی آماری
42
3-4-1: جامعه آماری در بخش کیفی
42
3-4-2: جامعه آماری در بخش کمی
42
3-4-2: نمونه آماری و روش نمونه‌گیری
42
3-5: نمونه آماری
42
3-6: روش نمونه گیری
42
3-6-1: روش نمونه گیری در بخش کیفی
42
3-6-2:  روش نمونه گیری در بخش کمی
43
3-7: روش و ابزارگردآوری داده­ ها و اطلاعات
43
3-8: روایی و پایایی ابزارهای مورد استفاده
46
3-8-1 روایی
46
3-8-2:  پایایی
46
3-8-2-1 روش آلفای کرونباخ برای بررسی پایایی پرسشنامه
46
3-9: روش تجزیه و تحلیل داده‌ها
47
3-9-1: آزمون فریدمن
47
3-9-2: مدل شناسایی فرصت اولویک
47
3-10: جمع‌بندی 
48
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده های پژوهش
4-1: مقدمه
50
4-2: اطلاعات توصیفی نمونه آماری
50
4-2-1 : اطلاعات توصیفی جامعه مصاحبه شوندگان
50
4-2-1-1: وضعیت نمونه مورد بررسی بر حسب جنسیت
50
4-2-1-2: وضعیت نمونه مورد بررسی برحسب سن
52
4-2-1-3: وضعیت و سمت شغلی بخش جاذبه­های گردگشری
53
4-2-2 : اطلاعات توصیفی جامعه پاسخ ­دهندگان
54
4-2-2.1 : وضعیت نمونه مورد بررسی بر حسب جنیست
54
4-2-2-2 : وضعیت نمونه مورد بررسی بر حسب سن
55
4-2-2-3:  وضعیت نمونه مورد بررسی بر حسب تحصیلات
56
4-3: یافته­ های تحقیق
57
4-3-1 : یافته­ های تحقیق عامل جاذبه­های گردشگری
57
4-3-1-1 : یافته­ های اولیه از طریق مصاحبه
57
4-3-1-2 : تحلیل آزمون فریدمن در جاذبه­های گردشگری
57
4-3-1-3: تحلیل براساس مدل اولویک در جاذبه­های گردشگری
59
4-3-2 :  یافته­ های تحقیق عامل حمل و نقل
63
4-3-2-1 : یافته­ های ناشی ازمصاحبه
63
4-3-2-2 :  تحلیل آزمون فریدمن در حمل و نقل
63
4-3-2-3: تحلیل براساس مدل اولویک در حمل و نقل
65
4-4: جمع بندی
70
 فصل پنجم: جمع بندی، نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1: مقدمه
73
5-2: خلاصه پژوهش
73
5-2 – 1: خلاصه نتایج حاصل از اطلاعات جمعیت شناختی
73
5-2 – 2: خلاصه نتایج حاصل از تحلیل داده­ ها
73
5-3: بحث و نتیجه‌گیری
75
5-4: پیشنهادها
81
5-4 -1: پیشنهادهای  کاربردی
81
5-4 -2: پیشنهادهای  پژوهشی
85
5-5: محدودیت­ها
85
5-6: جمع بندی
85
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول
عنوان 
شماره صفحه
2-1: شیوه­ی بررسی پیشینه تحقیق
13
2-2: جاذبه­های گردشگری مشهد
31
3-1: نمونه آماری تحقیق
43
3-2: مشخصه پرسشنامه عوامل بررسی
45
3-3: ضریب آلفای کرونباخ متغییر‌ها و ابعاد تحقیق
       47
4-1 فراوانی مصاحبه شوندگان به تفکیک جنسیت:
51
4-2: فراوانی مصاحبه شوندگان به تفکیک سن
52
4-3: فراوانی وضعیت و سمت شغلی مصاحبه­شوندگان
53
4-4: فراوانی پاسخ ­دهندگان به تفکیک جنسیت
54
4-5: فراوانی پاسخ ­دهندگان به تفکیک سن
55
4-6: فراوانی پاسخ ­دهندگان به تفکیک تحصیلات
56
4-7:آزمون فریدمن فرصت­های چاذبه­های گردشگری
58
4-8: آماره آزمون فریدمن اهمیت جاذبه­های­گردشگری
59
4-9: آماره آزمون فریدمن رضایت جاذبه­های­گردشگری
59
4-10: رتبه بندی فرصت­های عامل جاذبه­های گردشگری
62
4-11: آزمون فریدمن ویژگی­های حمل و نقل
64
4-12: آماره آزمون فریدمن اهمیت حمل و نقل
65
4-13: : آماره آزمون فریدمن رضایت حمل و نقل
65
4-14: رتبه بندی ویژگی­های عامل حمل و نقل
69
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست نمودارها
عنوان 
شماره صفحه
4-1 فراوانی مصاحبه شوندگان به تفکیک جنسیت:
51
4-2: فراوانی مصاحبه شوندگان به تفکیک سن
52
4-3: فراوانی وضعیت و سمت شغلی مصاحبه­شوندگان
53
4-4: فراوانی پاسخ ­دهندگان به تفکیک جنسیت
54
4-5: فراوانی پاسخ ­دهندگان به تفکیک سن
55
4-6: فراوانی پاسخ ­دهندگان به تفکیک تحصیلات
56
4-7: رتبه بندی فرصت­های عامل جاذبه­های گردشگری
63
4-8: رتبه بندی فرصت­های عامل حمل و نقل
70
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست اشکال
عنوان 
شماره صفحه
2-1 مدل مفهومی پژوهش
39
 

 

 

 

 

فهرست ضمائم
عنوان 
شماره صفحه
پیوست1: پرسشنامه
85پیوست1: خروجی نرم افزار
90
 

 

 

 

 

 

 

فصل اولکلیات تحقیق
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                 

 

1-1. مقدمه
برطرف کردن معظل بیکاری و به چرخش درآوردن چرخهای اقتصادی، همواره از دغدغه­های جوامع است. بررسی­های بسیاری در زمینه­ عوامل اثرگذار بر اقتصاد در کشورهای گوناگون، بیان­گر این مسئله است که کارآفرینی یکی از مؤثرترین عوامل بر اقتصاد یک کشور است و از جمله اثرات کارآفرینی در اقتصاد کشورها ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی است که همواره مورد توجه پژوهشگران قرار داشته است (مطیعی،1390؛ص41). همچنین ظهور ایده­های جدید و چگونگی رهنمون­سازی آنها به سمت تجاری شدن همواره در کانون توجه رشته کارآفرینی قرار دارد (بارون، شین و ونکاتارامن، 2000).

گردشگری نیز با توجه به ماهیت خود، از یک سو اهدافی معنوی چون تأمین سلامت و ایجاد آرامش جسم و روان، آشنایی با فرهنگ‌ها و آداب و رسوم گوناگون، دیدار جاذبه‌های تاریخی، زیارت اماکن مقدسه و.  دارد، تا بدین‌وسیله گردشگران بتوانند روندی مثبت در زندگی شخصی و اجتماعی خود ایجاد نمایند، و از سوی دیگر برای شهر یا کشور پذیرنده هویتی درآمدزا و تأثیرگذار در بهبود اقتصاد و رشد فرهنگی و اجتماعی آن جامعه دارد. توجهی هر چند جزئی به این دو هویت از صنعت گردشگری، می تواند میزان اهمیت آن را نشان دهد.

از این حیث حضور میلیون­ها گردشگر با نیازهای متفاوت و توقعات متنوع در هر شهر برای کارآفرینان فرصتی بسیار مطلوب است تا با رفع نیازهای گردشگران بتوانند برای شهر خود، منافع اقتصادی به همراه داشته باشند و با بالابردن کیفیت بتوانند رضایت گردشگران را جلب و دیدگاهی مطلوب در ذهن گردشگر برای رجوع مجدد به شهر خلق کنند.

این فصل از بخش های زیر تشکیل شده است:

مقدمه
بیان مسئله
اهمیت موضوع
اهداف پژوهش
سوالات پژوهش
روش­شناسی پژوهش
روش گردآوری پژوهش
قلمرو پژوهش
جامعه آماری،نمونه آماری و روش نمونه گیری
تعریف مفهومی و عملیاتی واژگان کلیدی
1-2. بیان مسئله
امروزه بخش­های خدماتی، مهمترین بخش اقتصادی هستند و گردشگری یکی از مهمترین حیطه­های بخش­های خدمات را تشکیل می دهد که راهی با دوام و با موانع کم ورورد به بازار بر ای بالا بردن فعالیت­های اقتصادی است. گردشگری دارای توانایی ذاتی خلق پتانسیل­های سودآوری در اقتصاد محلی و بین ­المللی است(استراماگلیا، 2014،ص60).  مقصدهای گردشگری از نظر توان و قابلیت جذب گردشگر باهم متفاوتند. برخی از این مقصدها از قابلیت­های لازم برای جذب گردشگر در سطح ملی و بین المللی برخوردارند و می­توانند عامل محرک توسعه گردشگری در منطقه بشمار آیند و برخی هم از قابلیت محلی برخوردارند.(صیایی، شجاعی،  1389) مطابق یک طبقه بندی نزدیک به 200 نوع شغل به صورت مستقل، با گردشگری رابطه­ مستقیم دارند. بنابراین ایجاد فرصت­های شغلی از سوی صنعت گردشگری بسیار حائز اهمیت است.بطوریکه در حال حاضر درسطح جهانی حدود یک سوم مشاغل خدماتی بصورت مستقیم و غیرمستقیم در اختیار صنعت گردشگری است(حیدری،1387).

بروز تنوع در خدمات و محصولات گردشگری برای پاسخ به تقاضای روزافزون و نیازهای متنوع آن ضروری است و گردشگری به عنوان یکی از بخش­های بزرگ اقتصادی به مشارکت بالای بخش کارآفرینی نیازمند است.(لرد بکمن[1]،2005). با تشدید رقابت در خدمات گردشگری، به­کارگیری رویکردهایی مورد تأکید مسؤولان کشورها قرار می­گیرد که با تمرکز بر آنها بتوان به رشد سریعتر و ارزش­افزایی بیشتر دست یافت. کارآفرینی به عنوان موتور توسعه­ی اقتصادی(شومپیتر،1994) رویکرد مناسبی برای پاسخگویی به این نیاز است.(گاندری[2]، کیکول[3]،2007و فلپس[4]،2006)

کارآفرینی فرآیندی است که طی آن فردی به­نام کارآفرین که گرایش­های شناختی خاصی دارد به­دلیل داشتن دانش قبلی در یک حوزه­ خاص توانایی تشخیص یک فرصت را می­یابد و پس از ارزیابی وتشخیص ارزش تجاری آن، منابع و اطلاعات لازم برای بهره ­برداری از آن فرصت را کسب می­ کند. با این تعریف از کارآفرینی می­توان پی­برد یکی از بخش­های مهم کارآفرینی “فرصت” است و درواقع شروع فرآیند کارآفرینی از طریق شناسایی فرصت اتفاق می افتد.(هیلز،لمپکین و ساین، 1997).

در دنیا امروز چه در کشورهای توسعه یافته و جه در کشورهای در حال توسعه، بزرگ­ترین امتیاز برای هر صنعت، سازمان و فرد، داشتن تفکر و خلاقیت برای کارآفرینی است. تفکر کارآفرینی کلید رشد و توسعه­ی اقتصادی هر کشور شناخته شده است. یکی از شاخه­های مؤثر در اشتغالزایی و کارآفرینی، صنعت گردشگری است؛ زیرا گردشگران دارای فرهنگ­های مختلف، نیاز، سلیقه و خصوصیاتی هستند که کشور میزبان باید برای ارائه­ خدمات گردشگری و معرفی فرهنگ خود، به گونه ای خود را با فرهنگ مهمان مطابقت دهد که جذابیت و اصالت فرهنگ خود را به صورت واقعی و هنرمندانه به گردشگر علاقه­مند منتقل کند. (پاپلی یزدی،1386)

توسعه­ی گردشگری از مسیر توسعه­ی بنگا­ه­های کوچک یکی از مراحل مهم و حیاتی رشد و ادامه­ی گردشگری به­شما می­رود. مرحله­ی تأسیس بنگاه­های کوچک را باید مرحله­ی بلوغ منحنی رشد گردشگری در سطح تحلیل خرد الگوی سیاست­گذاری دانست. بنابراین، مؤلفه­های گردشگری کشور حکایت نزدیکی و کثرت وجوه مشترک نظام گردشگری موجود با قالب­های فعالیت کسب و کار   بنگاه­های کوچک است(شجاعی، نوری،1386)

کارآفرینی و گردشگری هر دو از جمله موضوع­های جدید و نوظهور در نوشتارهای علمی به شمار   می­آیند و مطالعات مختلفی مرتبط با هریک از این موضوعات در سطح جهانی انجام شده است. با توجه به تقاضای روز افزون گردشگری در ایران، هنوز بازار خدمات ویژه آن­ به­صورت حرفه­ای توسعه نیافته است. در چنین بازارهایی بررسی دقیق و حساسیت نسبت به نیازهای بازار و همچنین توانمندی در هدف قراردادن مصرف بهینه منابع، می ­تواند به کارآفرین در توسعه فرصت کمک نماید. از اینرو، کارآفرینی بیشتر در کشف فرصت­های موجود و در مراحل بعدی در خلق فرصت­ها با بکارگیری فناوری­های جدید تبلور می­یابد. رشد کارآفرینی در عرصه گردشگری نیازمند درک فرصت و فرآیندهای کارآفرینی مرتبط با آن است (شفیعیان، و همکارن، 1391).

شهر مشهد با دارا بودن جاذبه­های متعدد و متنوع و نیز وجود فرهنگ مناسب گردشگرپذیری، پایگاهی غنی از فرصت­های کارآفرینانه است و به دلیل وجود فضای کارآفرینی، گسترش و توسعه­ی کارآفرینی باید از اولویت­ها در این شهر باشد. این پژوهش، یک تحقیق کاربردی در جهت شناسایی فرصت­های کارآفرینانه برای استفاده کارآفرینان در زمینه گردشگری در شهرستان مشهد می­باشد. با توجه به نقش گردشگری در فرهنگ و اقتصاد، پژوهشگر درصدد بررسی این مسئله برآمده است که:

چه فرصت­های کارآفرینانه‌ای در این صنعت در مشهد وجود دارد تا کارآفرینان بتوانند از آنها برای ارز­ش­آفرینی استفاده کنند و این فرصت­ها چگونه اولویت­بندی می شوند؟

 

1-3. اهمیت موضوع
صنعت مسافرت و گردشگری به عنوان بزرگترین و متنوع­ترین صنعت در دنیا به حساب می­آید. پدیده گردشگری که خود به صورت یک پدیده اجتماعی­- فرهنگی مطرح است به بزرگترین تحرک و جابجایی انسان­ها اطلاق می شود. صنعت گردشگری آمیزه­ای از فعالیت­های مختلف است که به صورت زنجیروار در جهت خدمت­رسانی به گردشگران انجام می­گیرد. گردشگری تمامی پدیده ­ها و روابط حاصل از تعامل گردشگران، عرضه کنندگان و فروشندگان محصولات گردشگری، دولت­ها و جوامع میزبان در فرآیند جذب و پذیرایی را در بر می­گیرد (مک این تاش و چارلز،1995،ص9).

توسعه صنعت گردشگری برای کشورهای در حال توسعه که به معضلاتی همچمون نرخ بیکاری بالا، محدودیت منابع ارزی و اقتصاد تک­محصولی مواجه هستند از اهمیت فراوانی برخوردار است (صباغ کرمانی و امیریان،1379،ص 59).

اهمیت صنعت گردشگری امروزه به حدی رسیده است که به بزرگترین صنعت خدماتی جهان تبدیل شده است. سالیانه میلیون­ها نفر گردشگر در سراسر جهان با انگیزه­های گوناگون در حال جابجایی و سفر می­باشند. بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه با درک جایگاه گردشگری در چرخه اقتصادی، اجتماعی، ارتباطات و مسائل سیاسی، این فعالیت انسانی پویا و صنعت بدون دود را سرلوحه فعالیت­های پیشرو در کشورشان قرار داده­اند و از منافع کوتاه مدت و بلند مدت آن  که در پرتو  برنامه ­ریزی و مدیریت صحیح نمایان می­گردد بهره­مند می شوند (موسوی، میرنجف؛ ابراهیم­زاده، عیسی؛ کاظمی­زاد، شمس­اله و قنیری، حکیمه، 1391). براساس پیش بینی سازمان تجارت جهانی تا سال 2020 میلادی تعداد جهانگردان به رقمی بالغ بر 6/1 میلیارد خواهد رسید و بیش از 50 درصد معضل اشتغال در کشورهای در حال توسعه از این طریق قابل رفع خواهد بود.

طبق آمار رسمی مرکز آمار ایران در بهار سال 92 از حدود 164 میلیون نفر شب اقامت در کل کشور، مشهد با حدوداً 15 میلیون نفر شب اقامت بالاترین میزان مسافر را دارا بوده است. این آمار میزان اهمیت توجه به نگرشی کارآفرینانه به گردشگری را نشان می­دهد.

عدم پاسخ صحیح به برخی از نیازهای مسافرین، منجر به بروز فسادهایی غیرقابل کنترل شده است. این درحالی است که برخی از این نیازها، نیازهای اولیه مانند اقامت گردشگران هستند و این بیانگر این مساله است که کارآفرینان حتی می توانند در خدماتی مانند اقامت، فرصت­های اشباع نشده­ای را در بازار کشف کنند تا علاوه بر برطرف کردن نیاز گردشگر و منافع شخصی برای کارآفرین، از    ناهنجاری­های اجتماعی و فرهنگی نیز جلوگیری نمایند.

برطبق مبانی نظری، کارآفرینی نقش مهمی در اقتصاد هر کشور دارد و شناسایی فرصت­های کارآفرینانه می تواند به رونق کارآفرینی کمک کند. در این پژوهش، هدف شناسایی فرصت­های کارآفرینانه صنعت گردشگری در شهرستان مشهد است که بر اساس آن می توان فرصت­های کشف نشده را شناسایی و یا فرصت­های خلق نشده را بوجود آورد.  بدین ترتیب می توان کارآفرینان را برای بررسی فرصت­ها و سرمایه گذاری در آنها تشویق نمود و  در نتیجه  صنعت گردشگری را به سمت رضایت هرچه بیشتر مسافران سوق داد. بنابراین پس از انجام تحقیق فوق، انتظار می‌رود که فرصت­های کارآفرینانه جدید در زمینه صنعت گردشگری برای کارآفرینان مشخص گردد که با بهره برداری از آنها بتوانند خود و جامعه را منتفع سازند.

1-4. اهداف پژوهش
هدف اصلی تحقیق عبارت است از:

شناسایی و اوبویت­بندی فرصت­های کارآفرینانه در عوامل صنعت گردشگری در شهرستان 

 

سایت های دیگر :